لینک های کاربردی

خدمات گروه

قرارداد پیمانکاری ساختمان و مفاد نمونه قرارداد

نویسنده
تاریخ انتشار ۰۵ شهریور ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 11 دقیقه

هر کارفرما به صورت رایج نمی‌تواند تمام پروژه‌ها را به‌صورت شخصی و مستقل اجرا کند. در چنین شرایطی باید از خدمات سایر افراد نیز کمک بگیرد. به افرادی که به کارفرماها برای انجام پروژه‌ها کمک می‌کنند، پیمانکار می‌گویند. قرارداد پیمانکاری ساختمان از انواع قراردادهای مقاطعه‌کاری محسوب می‌شود که به موجب آن مقاطعه دهنده، انجام عملی با ضوابط، مدت و وجه معین را به شخص حقیقی یا حقوقی به نام مقاطعه کار (پیمانکار) واگذار می‌کند. یکی از انواع قراردادهای پیمانکاری، قرارداد پیمانکاری ساختمان است که در ادامه به صورت مفصل به آن می‌پردازیم.

قرارداد پیمانکاری ساختمان چیست؟

همانگونه که اشاره کردیم هر کارفرمایی نمی‌تواند تمامی پروژه‌ها را به‌صورت شخصی و مستقل در دست بگیرد و ناگزیر است از خدمات پیمانکارها استفاده کند. پیمانکار در عوض اخذ مبلغی مشخص، به انجام کاری معین در بازه زمانی خاصی تعهد می‌دهد.

به سندی که در بین این طرفین ثبت می‌شود، قرارداد پیمانکاری می‌گویند. قرارداد پیمانکاری ساختمان، قراردادی است که در آن، کارفرما امور ساختمان را با شرایط، مدت و مبلغ معین به شخص حقیقی یا حقوقی به نام پیمانکار واگذار می‌‌کند.

کارفرما و پیمانکار در چه مواردی با یکدیگر تفاوت دارند؟

قبل از پرداختن به تفاوت های کارفرما و پیمانکار در ابتدا باید با معنا و مفهوم کارفرما و پیمانکار آشنا شوید. طبق ماده ۳ قانون کار، کارفرما شخصی حقیقی یا حقوقی است که کارگر به درخواست وی در مقابل دریافت حق السعی کار می‌کند.

همچنین برحسب آیین‌نامه پیمانکاری شورای عالی حفاظت فنی، کارفرما یا مقاطعه‌دهنده شخصی است حقیقی یا حقوقی که اجرای عملیات موضوع پیمان را بر اساس اسناد و مدارک به پیمانکار می‌سپارد. همچنین نمایندگان کارفرما نیز در حکم کارفرما خواهند بود. البته باید بدانید در حوزه ساختمان، کارفرما به شخصی که صاحب پروژه است نیز گفته می‌شود.

به موجب همان آیین‌نامه شورای عالی حفاظت فنی، پیمانکار شخص ذی صلاحی حقیقی یا حقوقی است که بر اساس اسناد و مدارک، مسئولیت اجرای عملیات پیمان را به عهده می‌گیرد. پیمانکار موظف به انجام کاری خواهد بود که کارفرما در قرارداد به او محول نموده است.

علاوه بر آن پیمانکار وظیفه دارد در پروژه کلیه مقرات ایمنی را رعایت، حق بیمه کارگران را پرداخت و طبق زمان‌بندی‌های قرارداد، پروژه را تحویل کارفرما دهد.

قرارداد پیمانکاری پلی است که کارفرما و پیمانکار به وسیله‌ آن به هم متصل می‌شوند تا پروژه را به پیش ببرند. حال در خصوص تفاوت کارفرما و پیمانکار می‌توان موارد زیر را مطرح نمود:

  • این کارفرما است که برای پروژه پیمانکار مناسب را انتخاب می‌کند. همچنین انتخاب نوع قرارداد پیمانکاری با کارفرما خواهد بود.
  • پیمانکار موظف به انجام کارهایی ا‌ست که کارفرما طبق قرارداد به وی محول کرده است.
  • شایان ذکر است، کارفرما مسئول بیمه کردن پرسنل در پروژه اما پیمانکار مسئول پرداخت حق بیمه به آنها است.
  • کنترل پیشرفت پروژه به دست کارفرما و پیشبرد پروژه با پیمانکار است.
  • پیمانکار حکم نماینده فنی صاحب‌کار در پروژه را دارد و باید تمامی مراحل کار را به کارفرما گزارش دهد.
  • تعیین زمان‌بندی پروژه به دست کارفرما است. توجه کنید کارفرما می‌تواند هر زمان که بخواهد پروژه را خاتمه دهد و انجام مراحل کار با پیمانکار است.
  • کارفرما اجازه دارد قرارداد را با پیمانکار در صورت دیدن تخلف فسخ کند.
  • کارفرما بیش از هر کس دیگری در قرارداد پیمانکاری، موظف به اجرای قانون و توجه به اصول درست قید شده در قرارداد است.
به سندی که در بین این طرفین ثبت می‌شود، قرارداد پیمانکاری می‌گویند. قرارداد پیمانکاری ساختمان، قراردادی است که در آن، کارفرما امور ساختمان را با شرایط، مدت و مبلغ معین به شخص حقیقی یا حقوقی به نام پیمانکار واگذار می‌‌کند.

مهم‌ترین ارکان نمونه قرارداد پیمان‌کاری ساختمان

 از مهم‌ترین پایه‌های نمونه قرارداد پیمان‌کاری ساختمان می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  •  مشخصات طرفین قرارداد(مشخصات کارفرما و مشخصات پیمانکار)
  • موضوع قرارداد پیمانکاری ساختمان(بدون مصالح) و محل انجام پروژه
  • محاسبات و مشخصات فنی پروژه
  • هزینه قرارداد (به تفکیک و کلی) و شرایط پرداخت
  • اسناد و مدارک پیمان
  • مدت انجام موضوع قرارداد پیمانکاری ساختمان (بدون مصالح)
  • تعیین یک تضمین برای اجرای دیرکرد طرفین به هنگام انجام پروژه
  • ترتیبات نظارت بر عملکرد پیمانکار
  • تجهیز و برچیدن کارگاه محل پروژه
  • نگهداری از درصد پیشرفت پروژه و مصالح کار
  • تعهدات پیمانکار و تعهدات کارفرما
  • تضمین پیمانکار برای اجری درست تعهدات
  • دستگاه نظارت
  • مالیات پروژه
  • موارد فسخ قرارداد
  • اختلافات ناشی از قرارداد
  • موارد متفرقه
  • تایید قرارداد که با امضا و اثرانگشت کارفرما و پیمانکار یا نماینده‌های قانونی ایشان انجام می‌شود

منظور از شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ چیست؟

شرایطی که بر تمامی قراردادهای پیمانکاری حاکم هستند، شرایط عمومی پیمان می‌نامند. طرفین قرارداد پیمانکاری موظف‌اند آن شرایط را بپذیرند و برخلاف آن‌ها توافق نکنند.

جالب است بدانید پیچیدگی‌هایی که در قراردادهای پیمانکاری بزرگ امکان دارد رخ دهد و برای طرفین قرارداد مشکل ایجاد ‌کند، قبل از رخداد این شرایط و از پیش در موافقت‌نامه پیمان تعیین شده‌اند.

شرایط خصوصی در مقابل شرایط عمومی پیمان، قرار می‌گیرند. شرایط خصوصی پیمان شرایطی هستند که از قبل و در سند و قانون خاصی تعیین نشده‌اند و بنا به کاری که پیمانکار متعهد به انجام آن است، متفاوت هستند. این شرایط خصوصی را طرفین قرارداد در جهت تکمیل شرایط عمومی پیمان تعیین می‌کنند.

شایان ذکر است این شرایط برخلاف شرایط عمومی نبوده و آن‌ها را نقض نمی‌کنند؛ بلکه این شرایط فقط آن‌ها را تکمیل می‌کنند. به این نکته مهم توجه داشته باشید با توجه به امری بودن شرایط عمومی، این شرایط نسبت به شرایط خصوصی از اهمیت بیشتری برخوردار هستند و در هنگامی بروز هر گونه ابهامی شرایط عمومی پیمان اجرا می‌شوند.

مهم‌ترین مفاد نمونه قرارداد پیمانکاری ساختمان با مصالح

مهم‌ترین محتواهای نمونه قرارداد پیمان‌کاری ساختمان با مصالح عبارتند از:

  • مشخصات طرفین قرارداد(مشخصات کارفرما و پیمانکار)
  • محل انجام پروژه و موضوع قرارداد پیمانکاری ساختمان با مصالح
  • محاسبات و مشخصات فنی پروژه
  • هزینه قرارداد (به تفکیک و کلی)، شرایط پرداخت
  • اسناد و مدارک پیمان
  • میزان زمانی که برای انجام موضوع قرارداد پیمانکاری ساختمان با مصالح در نظر گرفته می‌شود
  • تضمین برای اجرای دیرکرد طرفین در انجام پروژه
  • ترتیبات نظارت بر عملکرد پیمانکار
  • تجهیز و برچیدن کارگاه محل پروژه
  • نگهداری از درصد پیشرفت پروژه و مصالح کار
  • تعهدات پیمانکار و کارفرما
  • ضمانت پیمانکار برای حسن انجام تعهدات
  • دستگاه نظارت
  • مالیات پروژه
  • موارد فسخ قرارداد
  • اختلافات ناشی از قرارداد
  • موارد متفرقه

در واقع مفاد نمونه قرارداد پیمان‌کاری ساختمان با مصالح مشابه ارکان نمونه قرارداد پیمان‌کاری ساختمان هستند که در بالا به آنها اشاره کرده بودیم.

منظور از حق بیمه مقدار پولی است که طبق قانون و براساس شرایط موجود در هر قرارداد باید کارفرما به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند. از طرفی محاسبه حق بیمه نیروها طبق حقوق و مزایای آن‌ها انجام می‌شود. حق بیمه در قراردادهای پیمانکاری با توجه به مبلغ نهایی درج شده در قرارداد محاسبه می‌شود.

حق بیمه در قرارداد‌های پیمانکاری به چه صورت است؟

منظور از حق بیمه مقدار پولی است که طبق قانون و براساس شرایط موجود در هر قرارداد باید کارفرما به سازمان تامین اجتماعی پرداخت کند. از طرفی محاسبه حق بیمه نیروها طبق حقوق و مزایای آن‌ها انجام می‌شود. حق بیمه در قراردادهای پیمانکاری با توجه به مبلغ نهایی درج شده در قرارداد محاسبه می‌شود.

بهتر است بدانید سازمان تامین اجتماعی در راستای تضمین بیمه‌کردن نیروهای پیمانکار، کارفرماها را موظف کرده است بخشی از مبلغ قرارداد را تا زمان ارائه مستندات بیمه‌کردن تمام نیروهای پیمانکار، نزد خود نگه دارند. در نتیجه بر حسب این قانون، پیمانکار برای دریافت دستمزد کامل، باید نخست نیروهای شاغل خود را بیمه کرده، سپس برای تسویه حساب اقدام کند.

قرارداده‌های پیمانکاری، از نظر حق احتساب بیمه طبق ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. قراردادهای مشمول ضوابط طرح‌های عمرانی
  2. قراردادهای غیر عمرانی
  3. موارد خاص قراردادهای غیرعمرانی

 جالب است بدانید اکثر کارفرمایان و پیمانکاران سعی دارند قراردادهای خود را در گروه قراردادهای عمرانی قرار دهند؛ چرا که حق بیمه‌ای که پرداخت می‌شود به مراتب کمتر است. برای اینکه قرارداد پیمانکاری، جزء قراردادهای عمرانی محسوب شود، داشتن دو شرط لازم است:

  • قرارداد باید طبق بهای پایه‌ای که سازمان برنامه و بودجه تعیین کرده یا ضوابط تیپ سازمان منعقد شود.
  • همه یا بخشی از بودجه پروژه توسط دولت از محل اعتبارات عمرانی تامین شود.

‌حق بیمه كلیه قراردادهای مشمول ضوابط طرح‌های عمرانی بر اساس مصوبات ۱۲۹ و ۱۴۳ شورای عالی تامین اجتماعی به شرح ذیل است:

1.     حق بیمه قرارداد عمرانی مشاوره‌ای

قراردادهای عمرانی مشاوره‌ای قراردادهایی‌ هستند که در آن عموما نیاز به مصالح نیست یا هزینه لازم جهت تامین مصالح نسبت به هزینه کل پروژه ناچیز است. این قراردادها به دو نوع قراردادهای سازه‌ای و عملیاتی تقسیم می‌شوند. حق بیمه‌ی قراردادهای مشاوره‌ای مقطوعاً ۱۴ درصد ناخالص كاركرد بعلاوه ۱/۶ درصد به عنوان حق بیمه بیكاری جمعاً به میزان ۱۵/۶ درصد ناخالص كاركرد است. ‌(سهم پیمانكار در اینجا ۳/۶ ٪ و سهم كارفرما ۱۲ ٪ خواهد بود)

2.     حق بیمه قراردادهای عمرانی اجرایی

شیوه‌ای که در این قراردادها حق بیمه پرداخت می‌شود بدین شکل است که کارفرما در همان ابتدا قبل از پرداخت هر صورت وضعیتی، حق بیمه را محاسبه کرده و از مبلغ کسر می‌کند. مبلغ کسر شده باید به حساب سازمان تامین اجتماعی برای بیمه افراد واریز شود. حق بیمه‌ای که در قراردادهای پیمانکاری در نظر گرفته می‌شود مقطوعاً ۶ ٪ ناخالص كاركرد به علاوه 0.6٪ به عنوان بیمه بیكاری است. درواقع حق بیمه در این نوع قراردادها جمعاً به میزان ۶/۶ درصد ناخالص كاركرد است. (6/1 ٪ سهم پیمانكار و ۵ ٪ سهم كارفرما‌)

3.     ضرایب حق بیمه در قراردادهای پیمانکاری غیرعمرانی

كلیه قراردادهای فاقد شرایط اشاره شده در بخش طرح‌های عمرانی و قراردادهای غیرعمرانی تلقی شده و حق بیمه این قبیل قراردادها برابر مقررات و مصوبات شورای عالی تامین اجتماعی به شرح آتی محاسبه و وصول می‌شوند.

4.     ضرایب حق بیمه در سایر قراردادهای پیمانکاری

  • در قراردادهای خدماتی (کار به صورت مکانیکی) و قراردادهایی که مصالح مصرفی در آنها به صورت کلی به عهده پیمانکار است، ضریب حق بیمه به میزان %۷ ناخالص کل کارکرد به‌عنوان بیمه بیکاری است.
  • در قراردادهای دستمزدی و خدماتی  که کار به صورت غیر مکانیکی است، ضریب حق بیمه به میزان %۱۵ درصد ناخالص کل کارکرد به ‌عنوان بیمه بیکاری است.
  • چنانچه در قراردادی تامین بخشی از مصالح مصرفی به عهده پیمانکار و قسمتی از آن به عهده واگذارکننده کار باشد، ارزش مصالح واگذاری به پیمانکار، به ناخالص کل کار اضافه خواهد شد. همچنین با عنوان بیمه بیکاری، میزان ضریب حق بیمه %۷ ناخالص کل کارکرد خواهد بود.
  • اگر در قراردادی توافق شد که بنا بر شرایط، بخشی از کار با کمک ماشین آلات صنعتی و به صورت مکانیکی انجام شود و بخش دیگر به صورت دستی و با نیروی انسانی، ضریب حق بیمه بخش مکانیکی %۷ و ضریب حق بیمه بخش دستی %۱۵ محاسبه می‌شود.
  • در قراردادهای غیرعمرانی که تامین مصالح به عهده پیمانکار است، حق بیمه به صورت %۷ تعیین و دریافت می‌شود. اگر تهیه و تامین مصالح با واگذارنده کار باشد، حق کارفرما %۱۵ خواهد بود. در لیست حقوق کارگر حق بیمه سهم کارگر %۷ و بیمه بیکاری نیز %۹ است.

چه عواملی ممکن است منجر به تعلیق پیمانکاری شوند؟

در پاسخ به این سول باید بگوییم در شرایط عمومی پیمان، ماده‌ای که به صورت اختصاصی عوامل منجر به تعلیق را بررسی کرده باشد، پیدا نمی‌شود. با این حال براساس جستجو در مواد پراکنده، می‌توان عنوان کنیم که طبق ماده 43 شرایط عمومی پیمان، قانون‌گذار شرایط قهری همچون سیل، زلزله، شیوع یک بیماری همه‌گیر مثل کرونا و موارد مشابه دیگر را علت تعلیق قرارداد پیمانکاری معرفی کرده است.

این شرایط قابل پیش‌بینی نبوده و کارفرما یا پیمان‌کار  در وقوع آن‌ها مقصر نیستند. بنابراین هیچ کدام از آن‌ها در این شرایط، تعهدی مبنی بر جبران خسارت تعلیق ندارند.

از عوامل دیگر تعلیق می‌توان به ماده 26 شرایط عمومی پیمان اشاره کرد. در این ماده گفته شده اگر در محل اجرای عملیات پیمانکاری شی عتیقه یا آثار باستانی پیدا شود، باید فورا مهندس مشاور مطلع شود و کارفرما به دستگاه انتظامی اطلاع دهد و در این مدت اجرای عملیات پیمان متوقف خواهد شد.

تنظیم قراردادهای رسمی همواره نیازمند توجه و رعایت نکات بسیاری است؛ زیرا با امضای یک قرارداد هر دو طرف موظف به انجام اموری می‌شوند. ضمن اینکه عدم تسلط به متن قرارداد و مسائل حقوقی آن می‌تواند ضررهای زیادی را به شما تحمیل کند.

مجموعه حقوقی بان ارائه‌دهنده خدمات حقوقی به صورت حضوری و آنلاین

تنظیم قراردادهای رسمی همواره نیازمند توجه و رعایت نکات بسیاری است؛ زیرا با امضای یک قرارداد هر دو طرف موظف به انجام اموری می‌شوند. ضمن اینکه عدم تسلط به متن قرارداد و مسائل حقوقی آن می‌تواند ضررهای زیادی را به شما تحمیل کند.

پیشنهاد می‌کنیم در صورتی که هیچگونه اطلاعات و دانشی از مسائل حقوقی و قانونی ندارید، حتما قراردادهای خود را به کمک یک فرد ماهر و متخصص تنظیم نمایید. مجموعه حقوقی بان نیز با تجربه و تخصص در زمینه مسائل حقوقی، آماده همراهی شما برای تنظیم قرارداد است.

شما می‌توانید هم به صورت حضوری و هم به صورت آنلاین از خدمات حقوقی مجموعه ما استفاده نمایید. با دریافت مشاوره و راهنمایی از کارشناسان خبره ما با خیال راحت می‌توانید مسائل حقوقی خود را به سرانجام برسانید. تنها کافی است با پشتیبانی بان ارتباط گرفته و درخواست خود را برای دریافت خدمات ثبت نمایید.

دانلود نمونه قرارداد پیمانکاری ساختمان

نمونه قرارداد پیمانکاری ساختمان در 15 صفحه و در 11 ماده تنظیم شده است که به صورت رایگان قابل دانلود می‌باشد.

موضوع نمونه قراردادقرارداد پیمانکاری ساختمان
توضیح فایلاین قرارداد در 11 ماده تنظیم شده است که عبارتند از: موضوع قرارداد، مشخصات فنی، اسناد و مدارک قرارداد، مدت قرارداد، تعهدات پیمانکار، مبلغ قرارداد، نحوه پرداخت، حل اختلاف، فسخ قرارداد و دوره تضمین.
نوع فایلPDF
دانلود فایل

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

 از جمله قراردادهایی که بین دو طرف منعقد می‌شود، قراداد پیمانکاری ساختمان است. در طی این قرارداد کارفرما انجام یک پروژه ساختمانی را به شخص دیگری با عنوان پیمانکار می‌سپارد. تنظیم این قرارداد نیازمند رعایت نکات بسیاری است که در این مقاله پس از معرفی قرارداد پیمانکاری ساختمان، توضیح دادیم.

همچنین گفتیم که برای اطمینان خاطر از قراردادهای خود می‌توانید روی کمک مجموعه حقوقی بان حساب کنید. در صورتی که قبلا تجربه انعقاد قراداد پیمانکاری ساختمان را داشته‌اید، آن را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *