لینک های کاربردی

خدمات گروه

شروط حاکم بر قرارداد محرمانگی در نگارش قراردادهای حقوقی

نویسنده
تاریخ انتشار ۱۸ دی ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 7 دقیقه

در دوران فناوری اطلاعات، حفظ اطلاعات برای استارتاپ‌ها و شرکت‌ها از اهمیت چشمگیری برخوردار است. قراردادهای محرمانگی یا قراردادهای عدم افشا (NDA)، اطلاعات حساس را در مقابل سوءاستفاده و افشای غیرمجاز محافظت می‌کنند. تهدیدات امنیتی همیشه یک چالش جدی برای حفظ اطلاعات محرمانه محسوب می‌شوند. قراردادهای محرمانگی با در نظر گرفتن اقدامات حفظ محرمانگی و امنیت اطلاعات، این چالش را به چشم یک فرصت برای ارتقای سطح امانت‌داری از اطلاعات تبدیل می‌کنند. موسسه حقوقی بان یک موسسه معتبر و متخصص در حوزه تنظیم قرارداد و مشاوره حقوقی است که می‌توانید به صورت حضوری و تلفنی از خدمات مشاوره این موسسه در تنظیم قراردادهای محرمانگی خود بهره‌مند شوید.

در این مقاله، به بررسی اهمیت قراردادهای محرمانگی و نحوه مواجهه با چالش‌های امروزی حفظ اطلاعات حساس پرداخته خواهد شد.

تعریف قرارداد محرمانگی اطلاعات

قرارداد محرمانگی اطلاعات، معروف به “قرارداد عدم افشای اطلاعات” یک توافق حقوقی است که بین افراد یا شرکت‌ها جهت حفاظت از اطلاعات حساس خود در طول همکاری با دیگران منعقد می‌شود. این قرارداد یک معاهده حقوقی بین حداقل دو طرف است که در آن دو طرف به اشتراک گذاشتن اطلاعات محرمانه، دانش و هر نوع اطلاعات محرمانه، انحصاری یا اسرار تجاری مدنظر خود را به‌منظور اهداف خاصی متعهد می‌شوند و هم‌زمان از دسترسی دیگران به این اطلاعات جلوگیری می‌کنند. این قرارداد به عنوان یک توافق حقوقی کارآمد عمل کرده و طرفین را ملزم به فاش نکردن اطلاعات توافق شده می‌سازد.  

اطلاعات محرمانه چه نوع اطلاعاتی هستند؟

اطلاعات محرمانه به دسته‌هایی از اطلاعات اطلاق می‌شود که فقط تعداد محدودی از افراد مجاز به دسترسی به آن‌ها هستند. در دوران فعلی کسب‌وکار و فناوری، میزان اهمیت اطلاعات محرمانه بیش از هر زمان دیگری است. این اطلاعات شامل موارد متنوعی می‌شوند که به راحتی در اختیار هر کسی قرار نمی‌گیرند و حفظ آن‌ها برای سازمان‌ها بسیار حیاتی است از جمله:

  1. برنامه‌های آینده؛
  2. اطلاعات مالی؛
  3. اسرار تجاری؛
  4. اطلاعات مشتریان؛
  5. اطلاعات کارمندان.

در ادامه هر کدام از این پنج مورد معرفی شده و مصداق‌های آن‌ها ذکر گردیده است.

برنامه‌های آینده:
اطلاعات در مورد برنامه‌ها، استراتژی‌ها و طرح‌های آینده سازمان، به عنوان اطلاعات محرمانه محسوب می‌شوند. این موارد معمولاً به مزیت رقابتی سازمان در بازار کمک می‌کنند.

اطلاعات مالی:
جزئیات مالی از جمله درآمد، هزینه‌ها، سود و زیان، برنامه‌های سرمایه‌گذاری و سایر جنبه‌های مالی سازمان، اطلاعاتی هستند که نباید به دست افراد غیرمجاز برسد.

اسرار تجاری:
اطلاعاتی که می‌توانند به طور مستقیم به اسرار تجاری سازمان متصل شوند، از جمله اطلاعات محرمانه محسوب می‌شوند. این ممکن است شامل فرمول‌های تولید، فناوری‌های پیشرفته، و پروسه‌های تولید باشد.

اطلاعات مشتریان:
جزئیات شخصی و حساس مشتریان، از جمله شماره کارت اعتباری، جزئیات حساب بانکی و اطلاعات پزشکی، اطلاعات محرمانه به حساب می‌آیند و نیازمند حفاظت خاص هستند.

اطلاعات کارمندان:
اطلاعات مربوط به کارمندان شامل جزئیات حقوق، گزارش‌های عملکرد، اطلاعات پزشکی و سایر اطلاعات مشابه، از جنبه محرمانگی مورد توجه قرار می‌گیرند.

اهمیت اطلاعات محرمانه در این است که در صورت نقض امنیت، رقبا به راحتی می‌توانند از این اطلاعات بهره‌مند شوند و برنامه‌های سازمان را به خطر بیندازند. حفاظت از اطلاعات محرمانه، موجب حفظ مزیت رقابتی و استقرار سازمان در بازار می‌شود.

مزایای قرارداد عدم افشای اطلاعات

این قرارداد تعهدات حقوقی مشخصی را بین طرفین ایجاد می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان به عدم افشای اطلاعات محرمانه اشاره کرد. این تعهدات حقوقی به طرفین اطمینان می‌دهد که از اطلاعات حساس آنها محافظت می‌شود. یکی از مزیت‌های اصلی این قرارداد، حفاظت از اطلاعات حساس تجاری، فنی یا دیگر اطلاعات محرمانه است. این اطمینان باعث تسریع در نوآوری و افزایش اعتماد میان طرفین را به دنبال دارد.

قرارداد عدم افشای اطلاعات، می‌تواند رقابت ناخواسته بین طرفین را کاهش داده و از افشای اطلاعات به رقبا جلوگیری کند. این کنترل رقابت به صورت محدودیت‌های زمانی، مکانی و نوع فعالیت‌ها معلوم می‌شود. حتی پس از پایان همکاری بین طرفین، این قرارداد اطمینان می‌دهد که تعهدات عدم افشا اطلاعات همچنان اعمال می‌شوند و اطلاعات حفظ می‌شوند.

مزایای قرارداد محرمانگی

معمولاً شامل تدابیر اجرایی و جریمه‌های مالی در صورت نقض تعهدات است که این اقدامات به دقت اجرا می‌شوند و از سوی طرفین رعایت می‌شوند. این قرارداد می‌تواند محدودیت‌های دقیقی را بر روی دسترسی طرفین به اطلاعات گذاشته و از استفاده غیرمجاز جلوگیری نماید.

با امضای این قرارداد، طرفین مطمئن می‌شوند که اطلاعات محرمانه به امانت تحویل داده شده و به مراتب افزایش قابلیت اطمینان در روابط تجاری و همکاری دارند. این قرارداد به عنوان یک ابزار پیشگیری از اختلافات پیچیده میان طرفین عمل می‌کند. با تعیین شرایط و روشن سازی تعهدات، احتمال وقوع اختلافات کاهش می‌یابد.

با در نظر گرفتن این مزایا، انعقاد قرارداد عدم افشای اطلاعات برای حفاظت از منافع و اطلاعات حساس یک تجارت یا همکاری میان افراد و شرکت‌ها بسیار حیاتی است.

ضمانت اجرا و اقامه دعوا بر اساس قرارداد محرمانگی

 اطلاعات یا NDA، مسئله‌ای جدید و حائز اهمیت است که در حوزه حقوق قراردادها به تازگی به چشم می‌آید. به طور کلی، هر قراردادی که منعقد می‌شود، شامل تعهدات و وظایفی است که طرفین بر عهده می‌گیرند تا هدف نهایی قرارداد را که دستیابی به موضوع قرارداد است، انجام دهند. انجام ندادن تعهدات موجب تبعات و آثار حقوقی گوناگون می‌شود که باعث می‌شود طرف‌های قرارداد برای حق خود اقدامات حقوقی انجام دهند که این اقدامات با تقدیم دادخواست به مراجع قضائی آغاز می‌شود. هنگامی که یکی از طرفین قرارداد تعهدات موجود در آن را اجرا نمی‌کند، طرف مقابل دارای دو گزینه است:

  1. اقامه دعوای الزام به اجرای اصل تعهد: یعنی در این شرایط (برای مثال در قرارداد محرمانگی اطلاعات)، طرف متضرر می‌تواند دعوایی را اقامه کند تا دادگاه طرف مقابل را مجبور کند که تعهدات مفاد قرارداد را اجرا کند.
  2. اقامه دعوای الزام به پرداخت خسارت ناشی از نقض تعهد: یعنی طرف متضرر می‌تواند از اجرای تعهدات اصلی یعنی رعایت مفاد قرارداد محرمانگی اطلاعات چشم‌پوشی کرده و به جای آن خسارت‌های ناشی از این نقض را مطالبه کند.

قرارداد محرمانگی اطلاعات به عنوان یک بخش از قرارداد اصلی به کار می‌رود و در هر دو حالت می‌تواند قابل پیگیری و اجرایی باشد. برای دریافت خسارت ناشی از نقض قرارداد محرمانگی، متضرر می‌تواند از وجه التزامی که در قرارداد مندرج نیست استفاده کند. اما در صورتی که مقدار وجه التزام مشخص نشده باشد، اقدام به دعوای الزام به پرداخت خسارت می‌کند. اندازه خسارت ناشی از عدم رعایت قرارداد محرمانگی تخمین زدنی است و بهترین راه‌حل این است که وجه التزام مشخص شده در قرارداد استفاده گردد.

قرارداد محرمانگی اطلاعات در قانون ایران

در حال حاضر، در قانون ایران قرارداد محرمانگی اطلاعات به صورت خاص و جداگانه مورد بررسی نگرفته است. با این حال، در بخش‌های مختلف قوانین ایران، به این موضوع اشاره‌ها و تبصره‌هایی وجود دارد که می‌تواند برای حفاظت از اطلاعات محرمانه را توجیه کند.

در این راستا، اهمیت حفظ اسرار تجاری و اطلاعات محرمانه به ویژه در زمینه تجارت الکترونیک و ثبت اختراعات تأکید شده است. به عنوان مثال، ماده ۴۵ قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، ممنوعیت کسب و بهره‌برداری غیرمجاز از اطلاعات داخلی رقبا را به نفع خود یا اشخاص ثالث آمده است.

همچنین، در قانون تجارت الکترونیک، اسرار تجاری الکترونیک به عنوان داده پیامی که اطلاعات مهم و ارزشمندی که دارای ارزش اقتصادی هستند و در دسترس عموم نیستند را شامل می‌شود، تعریف شده است. تخلف از این موضوع نیز جرم شناخته شده و مجازاتی در قوانین مربوطه تعیین شده است.

در این شرایط، حفاظت از اطلاعات محرمانه و اسرار تجاری می‌تواند از طریق الزام‌آوری در قراردادهای مختلف، به خصوص در قراردادهای تجاری و تجارت الکترونیک، انجام شود. استفاده از مفاد و تبصره‌های موجود در قوانین مختلف به منظور حفاظت از اطلاعات محرمانه و اسرار تجاری، در غیاب یک قانون خاص و مختص به این موضوع، امری اساسی و ضروری به نظر می‌آید.

سخن آخر

قبل از تبادل اطلاعات حساس، امضای یک قرارداد محرمانگی اهمیت زیادی دارد. این قرارداد به دو طرف اجازه می‌دهد تا اطلاعات محرمانه را به اشتراک بگذارند در حالی که تعهد دارند که این اطلاعات را محرمانه نگه دارند و از افشای آن به افراد ثالث خودداری کنند. در مورد وجه التزام، طرح این وجه در ماده ۲۳۰ قانون مدنی ایران تعریف شده و به شکل رسمی و حقوقی شناخته شده است. این وجه به طرفین این امکان را می‌دهد که مبلغی را به عنوان جریمه تعیین کنند که در صورت نقض تعهدات، طرف متخلف موظف به پرداخت آن مبلغ می‌شود. استفاده از وجه التزام در قرارداد محرمانگی اطلاعات می‌تواند به متعهدان کمک کند تا در صورت نقض تعهدات، خسارات ناشی از افشای اطلاعات محرمانه را بدون نیاز به اثبات مستقیم دریافت کنند.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *