لینک های کاربردی

خدمات گروه

نحوه نگارش قرارداد جعاله

نویسنده
تاریخ انتشار ۰۳ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 11 دقیقه

همان‌طور که می‌دانید دنیای امروزه بر پایه روابط و ارتباطاتی است که بین افراد شکل می‌گیرد. برخی از این ارتباطات بر اساس قراردادهایی که بین افراد تنظیم می‌شوند دوام و پایداری دارند و برخی دیگر بدون هیچگونه تعهد و تنظیم قراردادی اعتباری برای خود کسب کرده‌اند. شاید تاکنون عنوان قرارداد جعاله به گوشتان خورده باشد و یا در برخی از مواقع به آن نیاز پیدا کرده باشید. در این مقاله قصد داریم در خصوص قرارداد جعاله و تنظیم قرارداد جعاله نکاتی را برای شما بیان کنیم. پس تا پایان این نوشتار ما را همراهی کنید تا در پایان بتوانید خودتان متن قرارداد جعاله را آماده کنید.

قرارداد جعاله چیست؟

طبق ماده 561 قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، قرارداد جعاله را به شکل زیر تعریف شده است:
«قرارداد جعاله به زبان ساده یک تعهد قابل فسخ است. بر اساس این قرارداد، یک یا چند شخص در مقابل یک یا چند شخص دیگر، مأمور می‌شوند که یک کار مشخص را انجام دهند و با انجام آن، دستمزد دریافت کنند.»
بنابراین، قرارداد جعاله به صورت ساده به معنای تعهدی است مالی که یک یا چند شخص جعاله دهنده (جعال) متعهد می‌شوند که یک کار خاص را انجام دهند و در ازای انجام آن کار، دستمزد یا پاداشی را از یک یا چند شخص دیگر جعاله گیرنده (جعاله) دریافت کنند. این قرارداد به صورت قابل فسخ است، به این معنا که طرفین می‌توانند با توافق متقابل، از تعهدات قرارداد جعاله خارج شوند.

مواد و بندهای قانونی مرتبط با قرارداد جعاله

مواد و بندهای قانونی مرتبط با قرارداد جعاله ممکن است بسته به قوانین موضوعه و محل اجرای قرارداد مختلف باشند. اما در کل، بندهایی که در قوانین مرتبط با قراردادهای مالی و تعهدات مالی ممکن است وارد شوند، می‌توانند برای قرارداد جعاله نیز اعمال شوند. به عنوان مثال، موارد زیر می‌توانند شامل مواد و بندهای مرتبط با قرارداد جعاله باشند:

  1. تعیین موضوع قرارداد: ماده‌ای که مشخص می‌کند که قرارداد چه کاری را در بر می‌گیرد و این بند موضوع قرارداد را تعیین می‌کند.
  2. شرایط پرداخت: ماده‌ای که شرایط و زمان پرداخت مبلغ مشخص شده در قرارداد را تعیین می‌کند.
  3. شرایط فسخ: بندی که شرایطی را برای فسخ قرارداد در صورت نقض یا عدم انجام تعهدات تعیین می‌کند.
  4. مسئولیت‌ها و تعهدات طرفین: ماده‌ها و بندهایی که مسئولیت‌ها و تعهدات هر طرف را مشخص می‌کنند، از جمله مواد مرتبط با وظایف جعاله دهنده و جعاله گیرنده.
  5. روش‌های حل اختلافات: بندی که روش‌هایی برای حل اختلافات بین طرفین قرارداد را تعیین می‌کنند.
  6. شرایط تسلیم جعاله: در این بند باید شرایط و روش‌های تسلیم جعاله را مشخص کرد تا از انجام و تحویل کامل کار اطمینان حاصل شود.
    مواد و بندهای قانونی مرتبط با قرارداد جعاله ممکن است بسته به موضوع قرارداد و محل اجرای آن متفاوت باشد. این مواد معمولاً شامل تعریف و مفاهیم مرتبط، حقوق و تعهدات طرفین، شرایط و ضوابط اجرایی، تعیین مبالغ و پرداخت‌ها، شرایط انحلال و اعتبار، حل اختلافات و… می‌شود.

نکات ضروری در تنظیم قرارداد جعاله

شرایط و مقررات مهمی که در قرارداد جعاله وجود دارند، به طور کلی به مطمئن شدن از صحت این قرارداد کمک می‌کنند. برخی از این شرایط و مقررات در واقع مسائل حقوقی مهمی هستند که نقش زیادی در تعیین اعتبار و قانونی بودن قرارداد جعاله دارند. در اینجا به توضیح این موارد می‌پردازیم:

  • عدم نیاز به تعیین دقیق اجرت: در قرارداد جعاله، ممکن است مقدار دقیق اجرت مشخص نشود و این اجازه داده می‌شود که جاعل بخشی از مالی که پیدا کرده است، برای خود نگه دارد.
  • عامل معین یا نامعین: عامل که عمل مورد قرارداد را انجام می‌دهد، می‌تواند معین یا نامعین باشد. این به معنای این است که ممکن است جاعل یک شخص خاص را برای انجام عمل مشخص کند یا هر کسی که عمل را انجام دهد، مستحق دریافت جعاله باشد.
  • عمل مبهم: قرارداد جعاله ممکن است بر مبنای یک عمل مبهم و نامعلوم به انجام برسد که به عنوان مثال می‌تواند پیدا کردن فرد گمشده باشد.
  • قابلیت رجوع: تا زمانی که عمل مورد قرارداد جعاله به اتمام نرسیده باشد، هر دو طرف می‌توانند از قرارداد رجوع کنند.
  • امانت و بازگرداندن مال: عامل موظف است مالی که از طریق جعاله به دست می‌آورد را به جاعل بازگردانده و تا زمان بازگشت مال، مستحق دریافت اجرت نخواهد بود.
  • قرارداد غیر عقلایی و نامشروع: قرارداد جعاله بر اساس امور غیرعقلایی و نامشروع باطل است.
  • شرایط عمل در جعاله: عمل مورد قرارداد جعاله باید مشروع و با عرف عقلایی تطابق داشته باشد، در غیر این صورت، قرارداد باطل است.

ماده‌های 561 تا 570 قانون مدنی ایران به طور خاص به قرارداد جعاله اشاره دارند و شرایط آن را توضیح می‌دهند. این مواد توضیح می‌دهند که چگونه یک قرارداد جعاله باید نوشته شود و شرایط انجام کار و پرداخت دستمزد یا پاداش، شرایط فسخ قرارداد، و سایر جزئیات مربوط به این نوع قرارداد را مشخص می‌کنند.

انواع قرارداد جعاله

به طور کلی انواع مختلفی از قراردادها وجود دارد که هر یک شرایط مخصوص به خود و نحوه نگارش متفاوتی دارند که برای ثبت قول و قرارای بین طرفین نوشته می‌شوند. قرارداد جعاله نمونه‌ای از قراردادهای معین قانون مدنی است که در زمینه واگذاری انجام کار به دیگری در قبال پرداخت اجرت، نگارش می‌شود. به عبارتی این قرارداد که مطابق ماده 561 قانون مدنی نگارش شده است، همانند نوعی سفارش کار می‌باشد که طرفین معامله می‌توانند با نگارش و امضای آن انجام کار مورد نظر خود را به فرد دیگری محول کنند و با این قرارداد مانع از بروز اختلاف و مشکل شوند. در نظر داشته باشید که در این قرارداد شروطی وجود دارد که از جانب قانونگذار نگارش شده است و طرفین ملزم به اجرای آن هستند و در صورت عدم رعایت آن، قرارداد جعاله بی اثر خواهد بود.

نوشتن قرارداد جعاله

به طور کلی قرارداد جعاله دو نوع مختلف دارد که آگاهی از آن لازم است. پیش از هر چیز لازم است بدانید که در قرارداد جعاله عامل می‌تواند شخص معین یا نامعین باشد. در صورتی که انجام کار به شخص معین سپرده شود، به آن جعاله خاص گفته می‌شود و این یکی از انواع جعاله است؛ اما اگر برای طرف دوم قرارداد یا به عبارتی جاعل فرقی نکند که چه کسی کار را انجام می‌دهد و به هر کس که زودتر کار را تحویل داد، پاداش پرداخت می‌شود، جعاله عام صورت گرفته است. برای مثال زمانی که یکی از طرفین با فردی برای انجام کارهای منزل به توافق می‌رسد، جعاله خاص صورت گرفته است و اگر فردی برای پیدا کردن تکه طلایی گمشده یک میلیون تومان مژدگانی‌ای در نظر گرفته باشد، جعاله عام صورت گرفته است؛ چراکه فرد و یا افرادی نامعین می‌توانند چنین کاری را انجام دهند.

نحوه نگارش قرارداد جعاله

همان‌طور که گفته شد، منظور از قراردادجعاله، عقدی است که فرد را ملزم به پرداخت دستمزدی مشخص برای انجام کاری توسط شخص معین یا غیر معین می‌نماید. اگر قصد دارید متن قرارداد جعاله را خودتان تنظیم کنید لازم است شرایط آن را فراگیرید؛ چرا که این نوع قرارداد نگارش مخصوص به خود را دارد. در ادامه نحوه تنظیم قرارداد جعاله را ذکر خواهیم کرد تا شما بتوانید به سهولت قرارداد جعاله را خودتان به تنهایی آماده کنید.

  • پیش از هر چیز بهتر است بدانید که قرارداد جعاله دارای قسمت‌های مختلفی است که غالبا مواد ابتدایی، بیان مشخصات طرفین، موضوع قرارداد و…  در ابتدای آن ذکر خواهد شد. البته لازم به ذکر است که برای تنظیم قرارداد جعاله باید نوع آن را تعیین کنید و سپس اقدام به نوشتن سایر متون دیگر قرارداد کنید.
  • پس از گذر از مراحل اولیه لازم است موضوع جعاله تعیین شود و مسئله اصلی ذکر گردد. البته مطابق ماده 564 قانون مدنی، این امکان وجود دارد که کیفیات عمل در قرارداد جعاله نامعلوم باشد. این مسئله بیانگر آن است که نیازی نیست که انجام کار با تمامی جزئیات در متن قرارداد ذکر گردد و همین که مشخص باشد به طور کلی چه کاری باید انجام شود، قرارداد صحیح  و دارای اعتبار خواهد بود.
  • قسمت سوم قرارداد جعاله مربوط به میزان اجرت و نحوه پرداخت آن است. در ماده 563 قانون مدنی اینگونه ذکر شده است که لازم نیست جزئیات دقیق از اجرت گفته شود و بیان آن به طورت کلی کافی است. اما شما می‌توانید برای رضایت خاطر خود این مسئله را کمی شفاف‌تر بیان کنید.
  • قسمت انتهایی قرارداد مربوط به بیان تعهدات طرفین، تضامین قراردادی، چگونگی حل و فصل اختلافات است و لازم است در هنگام نگارش آن و انعقاد قرارداد بین طرفین حتما به آن دقت شود. همچنین اگر در نزد جاعل، مدت زمان انجام کار اهمیت دارد بهتر است ماده ای از قرارداد به این موضوع اختصاص داده شود و مدت زمان معینی برای آن تعیین گردد.
نکات مهم در نحوه نگارش قرارداد جعاله

به طور کلی قرارداد جعاله مطابق ماده 561 قانون مدنی به منظور واگذاری انجام کار به دیگری در قبال پرداخت اجرت، نگارش شده می شود که شرایط مخصوص و نکات حقوقی مختص به خود را دارد. برای تنظیم قرارداد جعاله لازم است شروط مختلفی در نظر گرفته شود تا آن قرارداد از اعبار قانونی برخوردار شود.

نکات حقوقی نمونه قرارداد جعاله

در متن بالا اصول کلی نگارش قرارداد جعاله را ذکر کردیم اما لازم است بدانید که اگر چه اصول کلی در نگارش قراردادها یکسان است، اما جزئیات و نکاتی در قراردادها خصوصا قرارداد جعاله وجود که لازم است به آن دقت شود تا مبادا از لحاظ قانونی قرارداد فاقد اعتبار گردد. برخی از این نکات حقوقی عبارت‌اند از:

  • عدم انجام کار غیر اخلاقی، غیر مشروع و قانونی
  • امکان فسخ قرارداد قبل از پایان یافتن تعهدات
  • دریافت اجرت تعیین شده در قرارداد پس از تحویل کار
  • امکان وجود چند عامل در قرارداد

اگرچه نکات حقوقی برای ثبت یک قرارداد بیشتر از موارد ذکر شده است اما این نکات برای قرارداد جعاله ذکر شده است و در ادامه به صورت شفاف‌تر ذکر خواهد شد.

عدم انجام کار غیر اخلاقی، غیر مشروع و قانونی

یکی از نکات حقوقی که لازم است در قرارداد جعاله به آن دقت شود آن است که انجام کار غیر مشروع یا غیر عقلانی اعتبار قانونی ندارد و قرارداد را باطل خواهد کرد. به عبارتی مطابق ماده 570 قانون مدنی، در صورتی که جاعل، انجام فعالیتی خلاف شرع یا غیر عقلانی را از عامل درخواست نماید، قرارداد جعاله باطل خواهد بود و فاقد اعتبار قانونی است. 

دریافت اجرت تعیین شده در قرارداد پس از تحویل کار

از دیگر نکات حقوقی بر اساس ماده 567 قانون مدنی آن است که عامل در صورتی مستحق دریافت اجرت قید شده در متن قرارداد خواهد بود که تمامی تعهدات را به پایان رسانده باشد و آن را به جاعل تحویل دهد.

امکان فسخ قرارداد قبل از پایان یافتن تعهدات

یکی از نکاتی که برای قرارداد جعاله لازم است بدانید آن است که امکان فسخ قرارداد پیش از انجام کار در این نوع قرارداد وجود دارد. به عبارتی  طبق ماده 564 قانون مدنی قرارداد جعاله عقدی جایز بوده و هر یک از طرفین معامله می تواند تا زمانی که عمل به اتمام نرسیده است، آن را فسخ نماید. از این‌رو شما می‌توانید شروط خود را مبنی بر فسخ نکردن در متن قرارداد ذکر کنید.

درخواست تنظیم قرارداد

امکان وجود چند عامل در قرارداد

در هنگام تنظیم قرارداد جعاله به یاد داشته باشید که امکان وجود یک یا چند عامل در قرارداد جعاله ممکن است. از این‌رو لازم است. مطابق ماده 568 قانون مدنی، هر یک از عاملان به نسبت مقدار عمل انجام داده اجرت خود را دریافت کنند.

چندعاملی بودن در قرارداد جعاله

اهمیت استفاده از مشاوره حقوقی در تنظیم قرارداد جعاله

استفاده از مشاوره حقوقی در تنظیم قرارداد جعاله بسیار اهمیت دارد. وکلا و متخصص در حقوق می‌توانند اطمینان حاصل کنند که قرارداد جعاله با رعایت قوانین و مقررات مربوطه، از جمله قوانین مدنی، تنظیم شده است.

  • وکلا می‌توانند به طرفین در درک بهتر حقوق و تعهدات خود کمک کنند و از این طریق از ورود به تعهدات نامناسب و از ایجاد ابهامات و اختلافات حقوقی جلوگیری کنند.
  • وکلای با تجربه می‌توانند به شما کمک کنند تا شرایط و جزئیات قرارداد را با دقت تعیین کنید و هر دو طرف را در مورد حقوق و تعهدات آن آگاه کنند.
  • با توجه به دقت در تنظیم قرارداد توسط وکیل، احتمال بروز ابهامات و اختلافات در آینده کاهش می‌یابد و در صورت بروز، راه‌حل‌های بهتر و کارآمدتر در اختیار طرفین قرار می‌گیرد.
  • قرارداد جعاله شامل مسائل حقوقی پیچیده‌ای باشد که نیاز به توجه ویژه به جزئیات است. مشاوره حقوقی توسط وکیل متخصص می‌تواند در رسیدن به توافقات مناسب و حل مسائل پیچیده کمک کند.

به طور کلی، استفاده از مشاوره حقوقی در تنظیم قرارداد جعاله از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا این اقدام می‌تواند به حفظ حقوق و منافع طرفین کمک کند و از به وجود آمدن اختلاف و تشکیل پرونده در دادگاه جلوگیری کند.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *