لینک های کاربردی

خدمات گروه

تعریف قانون مسئولیت مدنی

نویسنده
تاریخ انتشار ۱۲ خرداد ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 6 دقیقه

از قانون مسئولیت مدنی چه می‌دانید؟

در میان اصطلاحات مختلف و زیادی که در جوامع حقوقی از آن استفاده می‌شود، قانون مسئولیت مدنی نیز وجود دارد که از بخش‌های مهم حقوق مدنی است. این اصطلاح معنا و مفهوم ساده‌ای دارد که دانستن آن خالی از لطف نخواهد بود؛ چرا که باید بدانید چه زمانی شما قانون مسئولیت مدنی خواهید داشت و چه زمانی می‌توانید پیگیر مسئولیت مدنی طرف مقابل خود باشید. در ادامه این مقاله ضمن بیان تعریف مسئولیت مدنی، اطلاعات کاملی راجع به این مسئله ارائه خواهیم کرد؛ پس تا پایان همراه ما باشید.

مسئولیت مدنی چیست؟

تعریف قانون مسئولیت مدنی خیلی ساده است و شاید همه آن را به طور پیش‌فرض بدانند اما در حوزه حقوقی کمی این تعریف سنگین‌تر خواهد بود. بدیهی است که هر شخصی مسئولیت کارهایی که انجام می‌دهد را باید به عهده بگیرد و اگر در حین انجام کاری چه عمدی و چه سهوی خسارتی به طرف دیگری وارد کند، باید هرگونه فعالیت لازم برای جبران این خسارت را انجام دهد. قانون مسئولیت مدنی در واقع قانونی کردن این مسئولیت اجتماعی برای شخص است؛ ‌یعنی از نظر حکم قانون نیز شخص مسئولیت دارد تا خسارت وارد کرده به طرف مقابل را هم از نظر مادی و هم از نظر معنوی جبران نماید. با توجه به این توضیحات تعریف مسئولیت مدنی عبارت است از:

مسئولیتی که هر کسی در قبال کارهای انجام شده توسط خودش دارد را تا جایی که اگر زیانی به کسی وارد شد، آن را جبران کند، قانون مسئولیت مدنی نامیده می‌شود؛ به عبارت دیگر همواره اتفاقات مختلفی در اجتماع رخ می‌دهد که عده‌ای به واسطه آن‌ها صدمه و آسیب می‌بینند؛ در این شرایط قانونی به عنوان حامی این افراد باید خسارات وارد شده به آن‌ها را جبران کند. 

در سال‌های اخیر قوانین مرتبط با قانون مسئولیت مدنی بارها دچار تغییرات و بهبود شده تا هر چه بهتر بتواند این مسئولیت و جبران خسارات را در افراد نهادینه کند.

مسئولیت مدنی اینطور بنا میدارد که هر شخصی مسئولیت کارهایی که انجام می‌دهد را باید به عهده بگیرد و اگر در حین انجام کاری چه عمدی و چه سهوی خسارتی به طرف دیگری وارد کند، باید جبران خسارتی که انجام داده است را بر دوش کشد. مسئولیت مدنی به شرایط خاصی برای تحقق نیاز دارد که باید به آن توجه گردد.

شرایط تحقق مسئولیت مدنی

همانطور که گفتیم قانون مسئولیت مدنی باعث می‌شود تا فرد اگر خسارتی را به طرف مقابل خود وارد کرد، آن را جبران نماید. در سه حالت ممکن است مسئولیت مدنی محقق شود و فرد ملزم به جبران خسارت خواهد بود. این سه حالت به شرح زیر هستند:

. بدیهی است که هر شخصی مسئولیت کارهایی که انجام می‌دهد را باید به عهده بگیرد و اگر در حین انجام کاری چه عمدی و چه سهوی خسارتی به طرف دیگری وارد کند،

وارد شدن ضرر به خواهان

کسی که خواهان جبران خسارت است باید صدمه‌ای که در عرف با نام ضرر شناخته می‌شود، دیده باشد تا بتواند ادعای جبران خسارت کند. در واقع حتما باید شخص خواهان جبران آسیب مالی یا جانی دیده باشد تا امکان ادعا داشته باشید. برای چنین ادعایی دارا بودن شرایط زیر الزامی است:

  • ضرر از روی حدس و گمان تعیین نشود، بلکه یک ضرر مسلم رخ داده باشد
  • ضرر مستقیم برای شخص پیش آمده باشد
  • تنها خود شخص یا نایب او اجازه ادعای جبران خسارت دارد
  • ضرر باید امکان پیش‌بینی کردن را داشته باشد
  • ضرر نباید از قبل جبران شده باشد

تقصیر واردکننده زیان

چنانچه فردی که به طرف دیگر آسیب می‌زند، تقصیر انجام داده باشد، شرایط مسئولیت مدنی محقق خواهد شد. منظور از تقصیر کاری نامشروع و غیرقانونی است که قابل سرزنش نیز می‌باشد. البته در برخی از موارد مانند حکم قضائی، رضایت طرف مقابل و… شرایطی پیش می‌آید که تقصیر توجیه می‌شود اما در حالت عادی این مسئله نیز جزو شرایط تحقق مسئولیت مدنی خواهد بود.

رابطه سببیت

از جمله شرایط تحقق قانون مسئولیت مدنی این است که رابطه سببیت بین کاری که فرد انجام داده و زیانی که شخص مقابل دیده است، وجود داشته باشد. در واقع این امکان وجود دارد که زیان وارد شده به فرد چند عامل مختلف داشته باشد و رابطه سببیت با اقدام فرد نشان می‌دهد که قانون مسئولیت مدنی برای چه کسی محقق شده است.

روش‌های جبران خسارت

پس از اینکه ثابت شد شما به شخصی صدمه زده‌اید و آن شخص بابت کار شما زیان دیده است، باید خسارت او را به روشی جبران کنید. روش‌های مخلتفی برای این کار وجود دارد که عبارتند از:

جبران عینی

یکی از راه‌های جبران خسارت بازگرداندن شخص به همان حالت قبل از آن اتفاق است؛ برای مثال اگر جسم شخصی آسیب دیده باشد، باید طوری خسارت جبران شود که دقیقا به حالت اولیه خود بازگردد. همچنین از لحاظ مالی اگر خسارتی وارد شود باید عینا جبران شود؛ به همین دلیل به این شیوه جبران عینی می‌گویند که بهترین شیوه جبران کردن است.

جبران نقدی

بعضا خسارتی به شخص وارد می‌شود که نمی‌توانید به صورت عینی آن را به حالت قبل برگردانید؛ به عنوان مثال بخشی از پوست شخصی دچار سوختگی شده و دیگر به حالت قبلی باز نمی‌گردد یا مثلا اتفاقی بیفتد که شخص ناچار به قطع عضو شود. در چنین شرایطی برای جبران کردن باید معادل آن خسارت را که معمولا طبق قانون تعیین می‌شود به شخص پرداخت کنید. این روش نیز یکی دیگر از روش‌های جبران خسارت در قانون مسئولیت مدنی است.

موسسه خدمات حقوقی بان ارائه دهنده خدمات حقوقی به صورت حضوری و آنلاین

همان‌طور که می‌دانید خدمات حقوقی نیازمند اطلاعات و دانش‌های خاصی هستند که از یک فرد عادی و بدون مطالعه در این زمینه ساخته نیست؛ از این‌رو موسسه حقوقی بان سعی کرده است به عنوان مجموعه‌ای فعال در زمینه پرداخت‌های حقوقی خدمات خود را به صورت آنلاین  در اختیار کاربران خود قرار دهد تا هر فردی در هر کجایی از ایران که زندگی می‌کند بتواند از خدمات حقوقی و خدمات عقد قرارداد آنلاین استفاده کند.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

همان طور که گفته شد قانون مسئولیت مدنی در واقع قانونی کردن یک مسئولیت اجتماعی برای شخص است؛ ‌یعنی از نظر حکم قانون نیز شخص مسئولیت دارد تا خسارت وارد کرده به طرف مقابل را هم از نظر مادی و هم از نظر معنوی جبران نماید. در این مقاله ما ضمن تعریف مسئولیت مدنی شرایط تحقق آن را نیز توضیح دادیم. همچنین در رابطه با راه‌های جبران خسارت نیز صحبت کردیم و گفتیم که به دو شیوه می‌توانید خسارت وارد شده به طرف مقابل را جبران نمایید. در صورتی که قبلا مورد مشابهی برایتان پیش آمده و تجربه‌ای از جبران خسارت مسئولیت مدنی خود دارید، آن را در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *