لینک های کاربردی

خدمات گروه
دسته بندی: راهنما

تعریف و شرایط عقد بیع

نویسنده
تاریخ انتشار ۰۲ خرداد ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 8 دقیقه

تعریف بیع (خرید و فروش)

امروزه به واسطه گستردگی جوامع و روابط انسانی، نیاز به قراردهای مختلف برای تنظیم روابط و پایبندی افراد به تعهدات وجود دارد؛ از این‌رو قراردادهای مختلفی بین افراد منعقد می‌شود که هر یک موضوع مخصوص به خود را دارد و برای شرایطی خاص تنظیم می‌گرددمانند . از جمله قراردادهای متداولی که بین افراد منعقد می‌شود عقد بیع یا همان قرارداد خرید و فروش است. این قرارداد باید طبق شرایطی تنظیم شود که لازم است به آن‌ها دقت داشته باشید. در این مقاله قصد داریم در خصوص عقد بیع و نمونه قرارداد عقد بیع نکاتی را بیان کنیم. پس تا پایان این نوشتار ما را همراهی کنید.

معرفی عقد بیع

پیش از آن که در خصوص ماهیت عقد بیع صحبت کنیم بهتر است تعریف بیع را برای شما شرح دهیم. بیع در لغت به معنای خرید و فروش یا داد و ستد است و در اصطلاح فقهی ایجاب و قبولی است که بر اساس آن ملک در مقابل عوض معلوم و متعین خرید و یا فروش می‌شود. در گذشته خرید و فروش شکل ساده‌تر و مبادله‌ای به صورت کالا با کالا داشته است اما امروزه اکثر خرید و فروش‌ها با پرداخت وجه انجام می‌گیرد. عقد بیع یکی از قراردادهای مشهور در زمینه خرید و فروش می‌باشد که بدین منظور در قانون اساسی ایران نگارش شده است.
طبق ماده ۳۳۸ قانون اساسی، عقد بیع قرارداد یا عقدی است که به موجب آن شخصی، مالی را در ازای مال دیگر به شخص دیگری واگذار کند. به عبارتی بر اساس این قرارداد مالک مال (فروشنده)، مالکیت کالای خود را در مقابل پول یا مالی که دریافت می‌کند به طرف مقابل (خریدار) انتقال دهد و طرف نیز در مقابل دریافت کالا، پول یا مال خود را به فروشنده بدهد. قرارداد بیع همانند سایر قراردادهای دیگر دارای اثر قانونی است و بر اساس قانون مدنی نگارش می‌شود.
عقد بیع یکی از قرارداد های مهم قانون اساسی است که به عنوان عقد معینی شناخته می‌شود. بهتر است بدانید که اصلی‌ترین و مهم‌ترین عقد در کلیه سیستم‌های حقوقی همین عقد بیع است چرا که متداول‌ترین حالتی است که فردی کالایی را با پول یا مال کلی مبادله می‌نماید. به همین جهت است که سیستم‌های حقوقی در مقام بیان قواعد عمومی قراردادها از واژه‌های بیع و خرید یا فروش، بایع یا مشتری یا خریدار و فروشنده یا مبیع یا ثمن استفاده می‌نمایند.
عقد بیع یکی از قراردادهای مشهور در زمینه خرید و فروش می‌باشد که بدین منظور در قانون اساسی ایران نگارش شده است. بر اساس این عقد مالک مال (فروشنده)، مالکیت کالای خود را در مقابل پول یا مالی که دریافت می‌کند به طرف مقابل (خریدار) انتقال دهد و طرف نیز در مقابل دریافت کالا، پول یا مال خود را به فروشنده بدهد.

ارکان عقد بیع

در متن بالا توضیح مختصری در خصوص ارکان عقد بیع گفتیم اما از آنجایی که این قرارداد اهمیت زیادی در بین سایر قراردادها دارد لازم است بدانید که هر عقدی برای منعقد شدن و به وجود آمدن در عالم حقوقی نیازمند ارکان و موارد الزامی است که با وجود آن ارکان، عقد مورد نظر محقق می‌گرد. ارکان عقد بیع به شرح زیر است:
ایجاب و قبول: یکی از ارکان اساسی عقد بیع لزوم وجود ایجاب و قبول است. این رکن که اصولا از ناحیه فروشنده به خریدار پیشنهاد می‌شود، در مورد انعقاد عقد بیع است که آن ایجاب نامیده می‌شود. همچنین آن عملی که از ناحیه خریدار واقع می‌گردد، قبول نمودن فروش است که قبول نام دارد.
متعاملین: یکی ار ارکان مهم دیگر عقد بیع طرفین قرارداد هستند. فروشنده و خریدار باید در زمان معامله حاضر باشند و اوصاف و شرایط لازمه را رعایت کنند. در نظر داشته باشید که متعاملین می‌بایست دارای عقل، بلوغ، رشد، قصد و رضایت حین معامله باشند.
ثمن: ثمن وجه رایج کشور می‌باشد که در اصل بهای آن چیزی است که در قبال پرداخت پول و یا ثمن، به ملکیت خریدار در می‌آید.
مبیع: مبیع آن چیزی است که فروشنده جهت فروش به طرف مقابل عرضه می‌دارد و در قبال انتقال مالکیت آن بها دریافت می‌کند.

بیع به معنای خرید و فروش می‌باشد .
. از جمله قراردادهای متداولی که بین افراد منعقد می‌شود عقد بیع یا همان قرارداد خرید و فروش است

آثار بیع چیست؟

همان‌طور که گفته شد، بیع به معنای خرید و فروش می‌باشد و چنانچه به صورت صحیح انجام شود آثار زیر را به دنبال دارد:
• یکی از آثار عقد بیع که اصلی‌ترین آن نیز می‌باشد آن است که بر اساس بیع، مشتری، مالک مبیع و بایع، مالک ثمن می‌شود. در واقع پس از ان که رکن اول قرارداد بیع یا همان ایجاب و قبول شکل گرفت فروشنده، حق مالکیت خود را مشتری انتقال داده و مالک ثمن او می‌شود.
• بر اساس عقد بیع، بایع را ضامن درک مبیع و مشتری را ضامن درک ثمن قرار می دهد. چنانچه مشکلی پیش آمده باشد بر اساس این موضوع بایع ضامن خسارات وارده به مشتری از جانب مبیع می‌باشد.
• از دیگر آثار بیع آن است که عقد بیع، بایع را به تسلیم مبیع ملزم می‌کند. بر این اساس طبق ماده 367 قانون مدنی، فروشنده ملزم است در زمان مقرر و طبق شرایطی که توافق شده مبیع خود و یا چیزی که قصد فروش آن را دارد به خریدار تسلیم کند. در غیر این صورت فروشنده با قبض مبیع خود رو به رو خواهد شد که به معنی استیلا و دوری خریدار از خرید است.
• یکی دیگر از آثار بیع، آن است که مشتری را به تادیه ثمن ملزم می‌کند. در واقع بر اساس این قرارداد، خریدار ملزم به پرداخت پول و یا بهای چیزی است که آن را خریداری می‌کند. در ارتباط با تادیه ثمن، در ماده 394 قانون مدنی، اینگونه مقرر شده است که مشتری باید ثمن را در موعد و در محل و بر طبق شرایطی که در عقد بیع مقرر شده است، پرداخت کند.
• سه خیار مجلس، حیوان، تاخیر تادیه ثمن، مختص بیع هستند؛ از این‌رو در خیار مجلس، طرفین قرارداد اگر همچنان در مجلس وقوع عقد، حضور داشته باشند و خارج نشده باشند؛ می‌توانند معامله صورت گرفته را فسخ کنند.
• همچنین لازم است بدانید که در خیار حیوان، اگر مبیع حیوان باشد، مشتری تا سه روز، می‌تواند عقد را فسخ کند. همچنین به موجب ماده 395 قانون مدنی، اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تادیه نکند، خریدار حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجعه به خیار تاخیر ثمن، معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به تادیه ثمن بخواهد.

انواع بیع

حالا که با تعریف بیع آشنا شدید بهتر است بدانید که قرارداد بیع انواع مختلفی دارند که عبارت است از:
• بیع نقد
• بیع نسیه
• بیع سلم یا سلف
• بیع کلی به کالی
در ادامه هر یک از انواع عقد بیع را به طور مفصل و روشن برای شما شرح خواهیم داد.

بیع نقد

بیع نقد یکی از معمول‌ترین انواع بیع است و زمانی اتفاق می‌افتد که هم مبیع حال باشد و هم ثمن حال باشد. به عبارتی به محض انعقاد عقد بیع، فروشنده مبیع را به خریدار و خریدار ثمن را به فروشنده بپردازد که به آن بیع نقد می‌گویند. بهتر است بدانید که بر اساس قانون اساسی اصل بر نقد بودن بیع است و یا اینکه در قرارداد برای پرداخت وجه یا عرف برای تسلیم مبیع، موعدی تعیین گشته باشد.

بیع سلف یا سلم

اگر چیزی که قرار است به فروش رود در زمانی دیگر آماده شود و پول آن در زمان حال اخذ گردد، بیع سلم یا سلف اتفاق خواهد افتاد؛ مثلاً قرارداد پیش‌ خرید خودرو که هنوز خودرویی تولید نشده است ولی ثمن معامله به طورکامل پرداخت شده است.

بیع نسیه

زمانی که مبیع آماده و در دسترس باشد اما بهای آن و یا به عبارتی ثمن موجل باشد بیع نسیه اتفاق خواهد افتاد. مثلاً توافق شده باشد که خریدار 200 میلیون ثمن را 2 ماه بعد از انعقاد عقد بیع بپردازد که به آن بیع نسیه می‌گویند.

بیع کالی به کالی

یکی دیگر از اقسام بیع آن است که هم چیزی که قصد فروشش را داریم و هم بهای ِآن مؤجل باشد. در اینصورت بیع کالی به کالی شکل خواهد گرفت. مثلاً پیش ‌فروش 100 دستگاه تلفن همراه هوشمند در مقابل 1 میلیارد تومان که توافق شده است که هم فروشنده و هم خریدار 2 ماه بعد از انعقاد عـقد بیع، آن را به طرف مقابل تسلیم کنند.
موسسه حقوقی بان ارائه دهنده انواع خدمات حقوقی قرارداد
امروزه نیاز به مجموعه‌هایی که خدمات حقوقی را در کمترین زمان و به راحتی انجام دهند بسیار احساس می‌شود. چرا که فعالیت‌های حقوقی همگی نیازمند دانش و تخصص هستند و لازم است افرادی متخصص بر این فعالیت‌ها نظارت داشته باشند. موسسه حقوقی با به عنوان یک مجموعه متخصص در زمینه خدمات حقوقی با کمک گرفتن از وکلای مجرب و برجسته قادر است تمامی نیازهای افراد را در زمینه‌های مختلفی مانند اصلاح و ویرایش قرارداد، خدمات پیگیری حقوقی، مشاوره قرارداد تلفنی و… را در کمترین زمان ممکن برای مشتریان خود انجام دهد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

از سال‌های دور تا به امروز برای خرید و فروش میان دو نفر صحبت‌ها و شرایطی تعیین می‌شود که طرفین ملزم به رعایت آن خواهند بود. با توجه به گشترش جوامع انسانی لازم است تا هر گونه قراردادی حتما طبق شرایط خاصی تعیین شود تا از نظر قانونی قابل استناد باشد. یکی از قراردادهای رسمی که بسیار متداول و پرتکرار است عقد بیع می‌باشد. این قرارداد برای خرید و فروش‌ها است و براساس شرایط خاصی تنظیم می‌شود. همچنین این قرارداد خود دارای انواع مختلفی است که در صورت نیاز یکی از آن‌ها منعقد خواهد شد. در این مقاله ضمن توضیح کامل و معرفی عقد بیع، انواع آن را نیز توضیح دادیم. چنانچه در این رابطه سوالی دارید می‌توانید در قسمت نظرات آن را مطرح نمایید.همچنین در نظر داشته باشید موسسه بان بعد از عقد قرارداد دارای امکان پشتیبانی قرارداد میباشد و همچنین تمامی پیگیری های حقوقی را نیز میتوانید با ما انجام دهید .

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *