لینک های کاربردی

خدمات گروه

قرارداد فاینانس چیست و در نگارش آن چه اصولی را باید رعایت کرد؟

نویسنده
تاریخ انتشار ۱۷ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 9 دقیقه

در دهه‌های اخیر، با توسعهٔ بازارهای مالی و افزایش پیچیدگی تعاملات مالی، قراردادهای فاینانس به عنوان ابزاری حیاتی و ضروری برای تضمین امنیت و پایداری در معاملات مالی به شمار می‌آیند. این مقاله به بررسی اجزا و مفاهیم اساسی مرتبط با قراردادهای فاینانس می‌پردازد. از جمله موضوعاتی که در این مقاله مورد بحث قرار می‌گیرد، مواد قانونی مربوط به قراردادهای فاینانس، مزایا و معایب این نوع توافقات، اصول اساسی که باید در تدوین و انعقاد این قراردادها رعایت شود و همچنین شرایطی که برای تنظیم یک قرارداد فاینانس لازم است، می‌باشد. این مقاله با هدف افزایش آگاهی و شناخت بهتر از دینامیک‌های بازارهای مالی، به مطالعه و تحلیل این جنبه مهم از علم مالی و حقوق می‌پردازد.

تنظیم قرارداد را به کارشناسان بان بسپارید

تنظیم قرارداد آنلاین

تعریف قرارداد فاینانس

قرارداد فاینانس، به عنوان یکی از ابزارهای اصلی در حوزه تأمین مالی برای پروژه‌های عمرانی و زیربنایی، به کار می‌رود. این نوع قرارداد، به منظور فراهم‌کردن منابع مالی مورد نیاز برای اجرای پروژه‌های مختلف، از جمله ساخت، توسعه و بهسازی زیرساخت‌ها و تأمینی‌ منعقد می‌شود. قرارداد فاینانس اغلب به صورت میان‌مدت و بلندمدت با اعتباردهندگان خارجی، مانند بانک‌ها یا مؤسسات مالی بین‌المللی، منعقد می‌شود و بازپرداخت توسط مصرف‌کننده‌ها، بنگاه‌های تولیدی و تجاری یا دولت‌ها صورت می‌گیرد.

تأمین مالی به عنوان یک فرایند کلی، شامل تمرکز منابع مالی به صورت میان‌مدت و بلندمدت برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها و فعالیت‌های اقتصادی مختلف است. این فرایند ممکن است به دلیل نیاز به منابع مالی بیشتر، امکانات محدود موجودی و یا ناتوانی در پرداخت بدهی‌ها صورت گیرد.

قرارداد فاینانس، به عنوان یکی از روش‌های مؤثر تأمین مالی، این امکان را  ممکن می‌سازد که عاملان اقتصادی بتوانند برای پروژه‌ها و فعالیت‌های خود منابع مالی لازم را فراهم کنند. این منابع مالی می‌توانند از طریق تسهیلات اعتباری خارجی، سرمایه‌گذاری‌های مستقیم، یا حتی خرید تکنولوژی و تجهیزات مورد نیاز تأمین شوند.

با این توضیحات، می‌توان نتیجه گرفت که قرارداد فاینانس به عنوان یک ابزار مؤثر در تأمین مالی پروژه‌های عمرانی و زیربنایی اهمیت زیادی دارد و به عنوان یکی از روش‌های معتبر و کارآمد برای تأمین منابع مالی برای پروژه‌های مختلف در اقتصادها به کار می‌رود.

مواردی که معمولاً در قراردادهای فاینانس بین‌المللی تأمین مالی می‌شوند، عبارت‌اند از:

  • اجرای پروژه‌های زیربنایی و عملیاتی: این شامل ساخت، توسعه و بهسازی زیرساخت‌های مختلف از جمله جاده‌ها، بنادر، فرودگاه‌ها، تأمین آب و برق و غیره می‌شود.
  • اجرای پروژه‌های تولیدی و توسعه‌ای: مانند احداث و بهره‌برداری از کارخانه‌ها، واحدهای تولیدی، معادن و غیره.
  • خرید تکنولوژی و تجهیزات مربوط به طرح‌های سرمایه‌ای و توسعه‌ای: مثلاً تهیه و نصب ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز برای پروژه‌های صنعتی و تجاری.
  • خدمات فنی و مهندسی پروژه‌های توسعه‌ای و سرمایه‌ای: شامل مشاوره‌های مربوط به مهندسی، طراحی، مدیریت پروژه و اجرایی و سایر خدمات مرتبط با اجرای پروژه‌های بزرگ و توسعه‌ای است.
  • در این نوع قراردادها، سرمایه‌گذار بین‌المللی (فاینانسر مالی) مبلغ مورد نیاز برای اجرای پروژه را فراهم می‌کند و در مقابل، سازمان یا شرکت متقاضی (سرمایه‌پذیر) به تعهدات خود نسبت به بازپرداخت اصل و سودهای مربوطه پرداخت می‌نماید. این تسهیلات اعتباری معمولاً با شرایط ویژه‌ای همراه هستند که می‌تواند شامل نرخ بهره، مدت زمان بازپرداخت، تضمینات، و شرایط دیگر باشد.

در نتیجه، قراردادهای فاینانس بین‌المللی به عنوان یکی از روش‌های اصلی تأمین مالی برای پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های بزرگ به شمار می‌آیند که معمولاً به منظور انجام پروژه‌های استراتژیک و توسعه‌ای در سطح ملی یا منطقه‌ای به کار می‌روند.

مواد قانونی مربوط به قراردادهای فاینانس

مواد قانونی مربوط به قراردادهای فاینانس بسته به قوانین و مقررات مربوط به هر کشور و هر حوزه ممکن است متفاوت باشند. اما در بسیاری از جوامع و کشورها، قوانینی وجود دارند که به صورت کلی برای تنظیم و اجرای قراردادهای فاینانس استفاده می‌شوند. در زیر به برخی از این مواد قانونی معمولاً اشاره می‌شود:

  • ماده‌های مربوط به قوانین تجارت: این شامل موادی است که در قوانین تجاری یا قانون تجارت مصوب هر کشور تنظیم شده است. این قوانین ممکن است مفادی در مورد انعقاد و اجرای قراردادهای تجاری و مالی داشته باشند که برای قراردادهای فاینانس نیز قابل استفاده باشند.
  • مواد مربوط به حقوق بانکی: در بسیاری از کشورها، قوانین و مقرراتی وجود دارد که به تنظیم موضوعات مالیاتی و بانکی می‌پردازند. این قوانین ممکن است مفادی در مورد تأمین مالی، بهره‌های بانکی، و شرایط پرداخت مالیات مرتبط با قراردادهای فاینانس داشته باشند.
  • مواد مربوط به حقوق مالیاتی: مقررات مالیاتی نیز ممکن است شامل مفادی باشد که به تأمین مالیات از درآمدها و معاملات مالی مرتبط با قراردادهای فاینانس اشاره دارد. این مفاد ممکن است شامل نرخ مالیات، معافیت‌ها و تخفیفات مالیاتی، و موارد مشابه باشند.
  • مواد مربوط به حقوق قراردادی: در قوانین مربوط به حقوق قراردادی نیز ممکن است مفادی وجود داشته باشد که به تنظیم و اجرای قراردادهای فاینانس اشاره دارند، از جمله شرایط فسخ قرارداد، مسئولیت طرفین، و روش‌های حل اختلاف.

در کل، مواد قانونی مربوط به قراردادهای فاینانس به میزان قابل توجهی بستگی به قوانین و مقررات مربوطه هر کشور دارد. برای تنظیم و اجرای قراردادهای فاینانس، مشاوره با وکیل یا کارشناس حقوقی متخصص و آشنا با قوانین مربوطه، ضروری است تا از رعایت قوانین و جلوگیری از ورود به تعارضات حقوقی اطمینان حاصل شود.
چرا قرارداد فاینانس باید توسط مشاوران حقوقی تنظیم شود؟

تنظیم و انعقاد قراردادهای فاینانس نیازمند دقت و دانش حقوقی و مالی قوی است. این نوع قراردادها معمولاً حاوی جزئیات و شرایط پیچیده‌ای است که نیاز به تحلیل دقیق حقوقی دارد؛ بنابراین، توجه به موارد زیر می‌تواند نشان دهنده ضرورت توسعه و انعقاد قراردادهای فاینانس توسط مشاوران حقوقی باشد:

تأمین رعایت قوانین: مشاوران حقوقی مسئول اطمینان از رعایت قوانین و مقررات حقوقی مرتبط با انعقاد و اجرای قراردادهای فاینانس هستند. آن‌ها باید مطمئن شوند که شرایط و مفاد قرارداد با قوانین مالی، مالیاتی و سایر مقررات مربوطه سازگاری دارند.

جلوگیری از اشکالات حقوقی: با توجه به پیچیدگی‌های حقوقی و مالی معاملات فاینانس، مشاوران حقوقی می‌توانند به شناسایی و رفع هرگونه اشکالات حقوقی کمک کنند و از ایجاد پرونده هایی با رسیدگی طولانی دعاوی حقوقی جلوگیری کنند.

تأمین مصلحت طرفین: مشاوران حقوقی با توانایی تحلیل شرایط و جزئیات قراردادهای فاینانس می‌توانند به حفظ مصالح طرفین کمک کنند و از طریق مذاکره‌های مؤثر، شرایط منصفانه‌تری را برای طرفین فراهم آورند.

ارتقای اعتبار و قابلیت اجرای قرارداد: قراردادهای فاینانس تأثیر زیادی بر اعتبار و قابلیت اجرای طرفین دارند. مشاوران حقوقی با ارائه نظرات و راهکارهای حقوقی مناسب، می‌توانند به افزایش اعتماد و قابلیت اجرای قراردادها کمک کنند.

بنابراین، توجه به توصیه‌ها و نکات فوق نشان می‌دهد که تنظیم قراردادهای فاینانس توسط مشاوران حقوقی ضروری و حیاتی است تا معاملات مالی با اطمینان و بهره‌وری بیشتری انجام شود.

مزیت های قرارداد فاینانس

همان‌طور که گفته شد، قرارداد فاینانس نه تنها تعهدی برای بازپرداخت هزینه‌های اجرایی، هزینه‌های زیربنایی و تأمین مالی خارجی صرف شده برای یک فعالیت تجاری، عمرانی، تولیدی و یا… است بلکه مزایای دیگری به همراه دارد که در ادامه مزیت قرارداد فاینانس را در لیستی ذکر خواهیم کرد:

  • آگاهی کامل از نحوه اجرای پروژه با بستن قرارداد فاینانس
  • گسترش توسعه سطح سرمایه گذاری و تامین مالی پروژه با انعقاد این قرارداد
  • آگاهی از زمان دقیق پرداخت‌های پروژه
  • تطابق شرایط فاینانس با قواعد اجرایی، اداری و فنی کشور و حقوقی بودن آن از تمامی منظرها
  • توسعه زیرساخت‌ها و بهبود تولید
  • مدیریت بهینه منابع از طریق یک نمونه قرارداد تامین مالی پروژه

اصول قرارداد فاینانس

حالا که با تعریف قرارداد فاینانس و مزیت آن آشنا شدید بهتر است اصول این قرارداد را بررسی کنیم.  قرارداد تامین سرمایه و یا به عبارتی قرارداد فایننس به این صورت تشکیل می‌شوند که بانک‌ها یا موسسات اقتصادی و تجاری داخلی و خارجی وام را با هدف انجام طرح‌های مشخصی به شرکت مشخصی پرداخت می‌کنند. این در حالی است که این بانک‌ها بر هزینه کردن این وام نظارتی ندارند و بدون آن که تعهدی در قبال موفقیت پروژه سرمایه گذاری شده دهند، تنها در سررسیدهای مشخص فرع و اصل سرمایه را از شرکت طرف قرارداد یا بانک ضامن آن دریافت می‌کنند.

یکی دیگر از روش‌های تامین منابع مالی و یا سرمایه مورد نیاز برای صنایع مختلف، اجاره‌های بلند مدت به شرط تملک می‌باشد که در طی این سرمایه گذاری مالک دارایی خود را به طرف دیگر اجاره می‌دهد تا در ازاء پرداخت معینی از آن استفاده کند و بعد از پایان مدت تعیین شده، میتواند تملک آن را نیز در اختیار بگیرد.  این موارد از اصول کلی قرارداد فاینانس است که در هنگام تنظیم قرارداد باید به آن توجه شود تا موارد و ریز جزئیات هر یک به صورت دقیق ذکر گردد.

شرایط تنظیم قرارداد فاینانس

همان‌طور که در متن بالا گفته شد، قراردادهای تامین سرمایه و یا به عبارتی قرارداد فاینانس معمولا بلند مدت هستند و برای منعقد شدن آن تنها لازم است بانک مرکزی بر آن نظارت داشته باشد و پس از آن نظارت هیچ یک از ارگان‌ها اهمیتی ندارد و تنها بازپرداخت‌ آن طی سررسیدهای تعیین شده لازم است انجام گیرد. از این‌‌رو لازم است نرخ بهره و زمان سر رسید به طور کامل و روشن در قرارداد ذکر شده باشد تا هیچگونه مشکلی در پایان قرارداد برای طرفین ایجاد نشود. یکی از نکاتی که در هنگام تنظیم قرارداد فایننس باید به آن دقت شود آن است که نرخ بهره در قراردادهای سرمایه گذاری به طبقه‌بندی سر رسید توسط کشور میزبان سرمایه بستگی دارد و اگر ثروتمند باشد سر رسیدها تا ۵ سال و اگر فقیر باشد، بیش از ۱۰ سال زمان خواهد برد و به همان نسبت بهره بیشتر خواهد بود. از این‌رو در تعیین زمان پرداخت‌ها در قراردادهای تامین مالی، به سر رسید بازپرداخت‌ها دقت داشته باشید تا مبادا در بلند مدت دچار مشکل شوید.

در نظر داشته باشید که در متن قرارداد فاینانس لازم است تمامی مشخصات طرفین به صورت دقیق ذکر گردد و تمامی مسائل مربوط به تامین مالی و نحوه پرداخت‌ آن ثبت گردد. در نظر داشته باشید تمامی نکات حقوقی را لازم است رعایت کنید تا قرارداد فاینانس شما از اعتبار قانونی برخوردار شود.

جمع‌بندی و نتیجه گیری

امروزه با توجه به هزینه بـالای اجرای طرح‌­هـای زیربنایی، تأمین مالی و استفاده از تسهیلات خارجی یا قرارداد فاینانس نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه از جمله ایران، دارد. در این مقاله در خصوص یکی از قراردادهای مهم حقوقی به نام قرارداد فینانس صحبت کردیم. همچنین اصولی که لازم است در تنظیم قرارداد فایننس در نظر داشته باشید ذکر شده است تا با رعایت آن اعتبار قانونی و حقوقی قررداد خود را بالا ببرید. امیدواریم استفاده از این مقاله برای شما مفید بوده باشد و شما را برای عقد یک قرارداد فاینانس کاملا حقوقی و معتبر یاری کند. چنانچه نظر و یا پیشنهادی در این زمینه دارید با ما در میان بگذارید. ما از شنیدن نظرات شما خوشحال خواهیم شد.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *