لینک های کاربردی

خدمات گروه

بررسی نکات و بندهای نگارش قرارداد اجاره دستی + نمونه قرارداد

نویسنده
تاریخ انتشار ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 11 دقیقه

قطعا شما هم با واژه اجاره و اجاره کردن آشنایی دارید! اجاره کردن ریشه در افعالی مانند قرض کردن و یا امانت گرفتن دارد و یکی از مسائل داغ همیشگی در میان مالکین و اجاره نشین‌ها یا همان موجر و مستاجر بوده است. در واقع می‌توان گفت این واژه برای اکثریت افراد جامعه شناخته شده است و چه بسا عده کثیری از این واژه به معنای واقعی در زندگی خود استفاده کرده باشند. در قانون مدنی ایران، قانونگذار قراردادی را تعیین کرده است به واسطه آن مستاجر مالک منافع عین مستاجره می‌شود که به آن قرارداد اجاره گفته می‌شود. در این مقاله قصد داریم در خصوص ماهیت قرارداد اجاره و نحوه تنظیم قرارداد اجاره نکاتی را بیان کنیم. پس تا پایان همراه ما باشید تا این قرارداد را برای شما شرح دهیم.

تنظیم قرارداد را به کارشناسان بان بسپارید

تنظیم قرارداد آنلاین

قرارداد اجاره چیست؟

قرارداد اجاره به عنوان یک توافق قانونی است که به موجب آن یک طرف (موجر یا اجاره دهنده) ملکی را به دیگری (مستأجر یا اجاره کننده) برای استفاده موقت از آن اجاره می‌دهد، و در ازای این استفاده اجرتی (اجاره بها) دریافت می‌کند.

ماده 466 قانون مدنی به طور صریح اجاره را تعریف کرده و عناصر اصلی آن را بیان کرده است. این تعریف به وضوح نشان می‌دهد که قرارداد اجاره در واقع مبادله‌ای است که یک طرف آن (موجر یا اجاره دهنده) مالی را به طرف دیگر (مستاجر یا اجاره کننده) ارائه می‌دهد تا از آن بهره‌برداری کند و در ازای این استفاده، اجرت (اجاره بها) دریافت می‌شود.

در قرارداد اجاره فردی که مالش را به دیگری می‌دهد تا از منافع آن استفاده کند و در ازای آن فرد گیرنده متعهد می‌شود در زمان‌های معینی مبلغ مشخصی را به عنوان اجرت و یا کرایه و اجاره بها به فرد مالک پرداخت کند. تنظیم قرارداد اجاره بر اساس قانون مدنی شرایط و اصول خود را دارد که جهت کسب اعتبار قانونی قرارداد، لازم الاجرا می‌باشد.

تعریف اجاره، موجر و مستاجر

بر اساس ماده 466 قانون مدنی کشور، اجاره قراردادی است دو طرفه، بین صاحب ملک و مستاجر، که در آن یک ملک برای مدت زمان تعیین شده و در ازای دریافت اجاره بها به مستاجر واگذار می‌شود. به اجاره دهنده ملک موجر یا همان مالک و فرد متقاضی برای اجاره را مستاجر و مورد اجاره شده را عین مستاجره می نامند.

موجر در واقع صاحب و مالک ملک اجاره شده و یا مالک منافع آن است و حق انتقال منافع آن ملک را به دیگری دارد. مستاجر فردی است که یک ملک را طبق قرارداد و مبلغ معین و برای زمان مشخصی از موجر اجاره می‌کند.

نکات مهم در یک قرارداد اجاره

به منظور جلوگیری از ابهامات و اختلافات در آینده، ضروری است که قرارداد اجاره به صورت کتبی تنظیم شود و شاهدان آن را نیز تأیید کنند. این امر می‌تواند به روشنی حقوق و تعهدات طرفین را تضمین کند. در زیر چند نکته مهم قرارداد اجاره ذکر شده است:

  1. موجر باید مالک ملک باشد: این اصل حقوقی بیان می‌کند که فردی که قصد اجاره دادن ملکی را دارد، باید واقعاً مالک آن ملک باشد. هیچ فردی غیر از مالک یا نماینده قانونی او مجاز به اجاره دادن ملک نیست. مستأجر نیز می‌تواند محل اجاره را به شخص دیگری اجاره دهد، مگر اینکه این حق از او سلب شده باشد.
  2. تعیین مدت اجاره: در قرارداد اجاره، مدت زمان اجاره باید مشخص شود. در صورتی که مدت معینی تعیین نشود، قرارداد اجاره باطل است. مدت معمولی برای اجاره یک سال تعیین می‌شود، اما مدت‌های دیگری نیز ممکن است تعیین شود.
  3. صلاحیت طرفین: هر دو طرف قرارداد، یعنی موجر و مستأجر، باید بالغ و عاقل باشند. به این معنا که افراد صغیر یا افرادی که صلاحیت حقوقی خود را از دست داده‌اند، قادر به انجام قرارداد اجاره نیستند.
  4. ضرورت اجاره کتبی: قرارداد اجاره باید به صورت کتبی تنظیم شود و باید دو نفر شاهد هم زیر آن را امضا کنند. این امر بر اساس قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۷۶ الزامی است. همچنین، قرارداد باید در دو نسخه تهیه شود تا طرفین از امتیازات قانونی بهره‌مند شوند.
  5. شرط معین برای پرداخت اجرت: در برخی قراردادهای اجاره، شرطی قرار داده می‌شود که اگر اجیر، موضوع اجاره را در مدت معین انجام دهد، به او اجرت تعلق می‌گیرد. این امر بر اساس تعهدات و شرایط قرارداد تعیین می‌شود و می‌تواند یکی از موارد مهم در تفاوت قراردادهای اجاره باشد.

بررسی دقیق شرایط و شرط‌های قرارداد اجاره، اهمیت بسیاری دارد. این شرایط می‌توانند تأثیر زیادی بر حقوق و تعهدات طرفین داشته باشند و برای جلوگیری از اختلافات و مشکلات در آینده، ضروری است که با دقت و مشورت با وکیل، قراردادهای اجاره تهیه و امضا شوند.

قوانین مرتبط با اجاره

قوانین مرتبط با اجاره در هر کشور به منظور حفظ حقوق و تعهدات هر دو طرف و تنظیم روابط میان موجر و مستأجر تعیین می‌شوند. در ایران، علاوه بر مواد مربوط به اجاره در قانون مدنی، قوانین خاصی نیز وجود دارند که به صورت مستقل برای تنظیم روابط موجر و مستأجر اجاره‌ها در نظر گرفته شده‌اند.
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶: این قانون در مورد اجاره‌های اماکن تجاری قبل از سال ۱۳۷۶ شرایط خاصی دارد و برای آن‌ها اعمال می‌شود. برای قراردادهای اماکن تجاری که در آن سال تنظیم شده‌اند، این قانون اجرا می‌شود.
قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۷۶: در مورد اجاره‌های اماکن تجاری پس از سال ۱۳۷۶ این قانون مورد تصویب قرار گرفته است و اعمال می‌شود. این قانون نیز موارد و تعینات خاص خود را برای روابط موجر و مستأجر در نظر گرفته است.

به عنوان مثال، در قانون سال ۱۳۵۶، موجر می‌تواند در برخی شرایط، حقوق خود را برای فسخ اجاره یا تخلیه مستأجر در دادگاه اعلام کند. این اقدام به موجب قوانین و تعیینات این قانون صورت می‌گیرد و تنها در موارد خاص قابل اجرا است. بنابراین، مهم است که طرفین اجاره‌گذار و مستأجر با قوانین مربوط به اجاره آشنا باشند و در تنظیم قراردادهای اجاره، این قوانین را رعایت کنند تا از به وجود آمدن مشکلات در آینده جلوگیری شود و حقوق هر دو طرف تضمین شود.

دانلود نمونه قرارداد اجاره

قرارداد اجاره مغازه به صورت رایگان قابل دانلود بوده و در 5 بند تنظیم شده است. مشخصات این فایل در جدول زیر شرح داده شده است.

موضوع نمونه قراردادقرارداد اجاره مغازه
توضیح فایلاین قرارداد در 5 بند تنظیم شده است که عبارتند از: مشخصات طرفین، تجهیزات، مدت، مبلغ و سرقفلی
نوع فایلPDF
دانلود فایل

بندها و ماده‌های قانونی قرارداد اجاره

بندها و مواد قانونی مرتبط با قرارداد اجاره معمولاً در قانون مدنی یا قوانین ملکی مربوطه یک کشور تعریف و تنظیم می‌شوند. در اینجا چند بند و ماده مهم که معمولاً در قراردادهای اجاره شامل می‌شوند را ذکر می‌کنم:

  1. موضوع قرارداد: در این بند، مشخص می‌شود که مالک یا موجر چه ملکی را به مستأجر اجاره می‌دهد. این ملک ممکن است خانه، آپارتمان، مغازه، دفتر کار یا هر ملک دیگری باشد.
  2. مدت قرارداد: در اینجا مشخص می‌شود که قرارداد برای چه مدتی منعقد می‌شود. این مدت می‌تواند معین یا نامعین باشد.
  3. میزان اجاره: در این بند، مبلغ اجاره مشخص می‌شود، همچنین زمان و روش پرداخت اجاره نیز باید در این قسمت ذکر شود.
  4. حقوق و تعهدات موجر: در این ماده، حقوق و تعهدات مالک یا موجر نسبت به ملک و مستأجر مشخص می‌شود، مانند حفظ و نگهداری ملک و ارائه آن در وضعیت قابل قبول.
  5. حقوق و تعهدات مستأجر: در این قسمت تعهدات مستأجر مشخص می‌شود، مانند پرداخت اجاره به موقع، حفظ ملک و احترام به قوانین مربوطه.
  6. مسئولیت‌های تعمیر و نگهداری: در این بند، مشخص می‌شود که تعمیرات کوچک و بزرگ بر عهده کدام طرف قرار دارد.
  7. قوانین محلی: در این ماده، ارجاع به قوانین و مقررات محلی مربوط به اجاره ذکر می‌شود.
  8. ضمانت‌ها: در این بند، شرایط مربوط به ضمانت‌ها مثل ضمانت نامه بانکی یا ضامن برای پرداخت اجاره ممکن است ذکر شود.
  9. شرایط فسخ قرارداد: شرایطی که در صورت رخداد ممکن است قرارداد فسخ شود.
  10. حقوق و تعهدات طرفین در صورت فسخ قرارداد: در این بند، حقوق و تعهدات هر طرف در صورت فسخ قرارداد مشخص می‌شود.
  11. ماده‌های تکمیلی: در اینجا موارد دیگری مانند مسائل بیمه، استفاده از ملک برای مقاصد خاص یا موارد مربوط به توافقات خاص طرفین مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

موارد فوق تنها بخشی از مواردی هستند که ممکن است در یک قرارداد اجاره وارد شوند و می‌تواند بسته به شرایط و ضوابط مربوطه در هر شهر یا استان متفاوت باشد.

اهمیت استفاده از مشاور حقوقی در قرارداد اجاره

استفاده از مشاور حقوقی در قرارداد اجاره می‌تواند در جلوگیری از مشکلات و اختلافات در آینده بسیار مؤثر باشد. در زیر به برخی از اهمیت‌های استفاده از مشاور حقوقی در قرارداد اجاره اشاره می‌کنم:

  1. شناسایی حقوق و تعهدات: مشاور حقوقی می‌تواند به شما کمک کند تا حقوق و تعهدات شما و مستأجر یا موجر را به دقت شناسایی کنید. این اطلاعات به شما کمک می‌کند تا قرارداد را با دقت و شفافیت بیشتری تهیه کنید.
  2. پیش‌بینی مشکلات احتمالی: مشاور حقوقی با تجربه می‌تواند به شما در پیش‌بینی مشکلات و اختلافات احتمالی کمک کند و راه‌حل‌هایی برای جلوگیری یا حل آنها ارائه دهد.
  3. تهیه قرارداد حرفه‌ای: مشاور حقوقی می‌تواند به شما کمک کند تا یک قرارداد اجاره حرفه‌ای و معتبر تهیه کنید که تمامی بندها و شروط لازم را شامل شود و از نظر حقوقی قابل قبول باشد.
  4. مذاکره و توافقات: مشاور حقوقی می‌تواند در مذاکرات با طرف مقابل به شما در انجام توافقات بهتر کمک می‌کند تا حقوق و منافع شما به نحو احسن تضمین شود.

بنابراین، استفاده از مشاور حقوقی در تهیه قرارداد اجاره می‌تواند به شما کمک کند تا از نظر حقوقی محافظت شوید و مشکلاتی که ممکن است در آینده پیش بیاید، به حداقل برسد.

نکات حقوقی و مشکلات نگارش دستی قرارداد اجاره

متن قرارداد اجاره، چه به‌صورت دستی توسط خود طرفین نوشته شده و چه با مراجعه به بنگاه‌های املاک و یا دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد، از لحاظ حقوقی و قانونی، اعتبار کامل دارد و لازم‌الاجرا تلقی می‌شود. در واقع به این معناست که اگر یک قرارداد اجاره توسط خود طرفین تنظیم شود، همچنان به عنوان یک قرارداد معتبر تلقی می‌شود و طرفین باید به مفاد آن پایبند بمانند.

اجاره شفاهی نیز از لحاظ حقوقی قابل قبول است. این به این معناست که اگر دو طرف به صورت شفاهی به شرایط و مفاد یک قرارداد اجاره موافقت کنند و هیچ قرارداد کتبی امضا نکنند، همچنان این توافق به عنوان یک توافق معتبر در نظر گرفته می‌شود. اما از نظر عملی، توصیه می‌شود که تمامی توافقات مربوط به اجاره به صورت کتبی در قراردادی ثبت شود تا از هرگونه ابهام یا اختلاف در آینده پیشگیری شود و طرفین دقیقاً از حقوق و تعهدات خود آگاه باشند.
تنظیم یک اجاره‌نامه دستی، به شرطی که مطابق با قوانین مربوطه باشد، می‌تواند به‌صورت معتبر در نظر گرفته شود و به لحاظ حقوقی اعتبار داشته باشد. اما اگرچه از لحاظ حقوقی قابل قبول است، اما باید به برخی نکات توجه شود تا از مشکلات آتی جلوگیری شود. به دستور قانون، تنظیم اجاره‌نامه‌های دستی مشمول قوانین مربوط به روابط موجر و مستأجر است، اگر به شرایط زیر توجه شود:

  1. قید مدت‌زمان اجاره: در اجاره‌نامه دستی، مدت زمان اجاره باید صراحتاً ذکر شود و همچنین شرایط فسخ قرارداد و رویه‌های قانونی در صورت وقوع مشکلات باید مشخص شود.
  2. دو نسخه و امضای طرفین: اجاره‌نامه باید در دو نسخه تنظیم شود و هر دو طرف (موجر و مستأجر) باید بر روی هر دو نسخه امضا کنند.
  3. حضور دو نفر شاهد: همچنین، اجاره‌نامه باید توسط دو نفر شاهد نیز امضا شود تا اعتبار و قابلیت استناد در دادگاه را داشته باشد.

اگر این شرایط در اجاره‌نامه دستی رعایت شود، می‌توان به استناد آن، دستور تخلیه ملک را دریافت کرد و از مزایای قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶ بهره‌مند شد. اما اگر اجاره‌نامه دستی این شرایط را نداشته باشد، ممکن است در صورت وقوع اختلافات، قانون مدنی به‌عنوان مرجع مورد رسیدگی قرار گیرد و از مزایای مذکور در قانون ۱۳۷۶ برخوردار نباشد؛ بنابراین، اهمیت رعایت شرایط قانونی در تنظیم اجاره‌نامه دستی بسیار مهم است.
برای اطمینان از اعتبار و قابلیت قانونی اجاره‌نامه، بهتر است از خدمات یک وکیل یا مشاور حقوقی متخصص در این زمینه استفاده کنید. آنها می‌توانند شما را راهنمایی کنند و مطمئن شوند که تمامی مفاد قانونی در اجاره‌نامه شما در نظر گرفته شده است.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *