لینک های کاربردی

خدمات گروه

ثمن معامله و اهمیت آن در قرارداد

نویسنده
تاریخ انتشار ۳۰ آذر ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 4 دقیقه

ثمن معامله اصطلاح و مفهومی است که بیشتر در قراردادهای معوض یا عقود معوض کاربرد دارد. این نوع قراردادها در مورد رد و بدل کردن اموال و بهای آن بین طرفین معامله و قرارداد است. خریدار باید مبلغ معامله را به فروشنده پرداخت کند و اثبات پرداخت به عهده خریدار است. برای آشنایی بیشتر با نگارش ماده ثمن معامله و نکات مهم آن پیشنهاد می‌کنیم این نوشتار کوتاه را بخوانید. چنانچه در این مورد یا در مورد عقد قراردادها و تعهدات قانونی و الزامات حقوقی در قراردادها سوال یا ابهامی دارید، توصیه می‌کنیم قبل از امضای هر تعهدی از خدمات مشاوره به صورت مشاوره حقوقی حضوری و یا حتی مشاوره تلفنی قرارداد استفاده کنید. موسسه‌ی حقوقی بان هم به صورت حضوری و هم به صورت تلفنی شما را در مسائل حقوقی راهنمایی خواهد کرد.

ثمن معامله چیست؟

واژه ثمن در در فرهنگ فارسی معین، معادل بها و نرخ تعریف شده‌است. در منابع فقهی نیز ثمن را به این شکل تعریف می‌کنند: “ثَمَن به معنی بهای کالای مورد معامله است.” ثمن همچنین به معنای ارزش نیز می‌تواند باشد. بنابراین با قیمت کالا متفاوت است.

ثمن معامله مابه ازا و بهایی است که کالای موردنظر با آن معامله می‌شود. چه بالاتر از قیمت کالا در بازار باشد چه پایین‌تر. «قیمت» یا ارزش کالا در بازار «ثمن المثل» نام دارد.

این بها یا پول یا مبلغ معامله رقم مشخصی نیست؛ در هر قرارداد،  با توجه به  مبیع و موضوع معامله، رقم متفاوتی خواهد داشت.

نکات مهم نگارش ماده ثمن معامله

یکی از نکات مهم در عقود معوض بیع این است که ثمن معامله همچون مبیع که مثمن نیز نامیده می‌شود از ارکان عقد بیع است و سه شرط اساسی را باید دارا باشد:

  • مالیّت؛
  • مملوک بودن؛
  • معلوم بودن از جهت جنس و وصف.

مقدار و زمان پرداخت ثمن معامله بصورت توافقی میان خریدار و فروشنده و باتوجه به نوع مبیع و عنوان قرارداد تعیین می‌شود. از جمله:

  • پرداخت نقدی: در قانون مدنی به این نوع از بیع، مبیع و ثمن حال گفته می‌شود؛
  • پرداخت مدت‌دار: خریدار با موافقت فروشنده تاریخی در آینده را برای پرداخت ثمن معامله مشخص می‌کند؛
  • پرداخت اقساطی: پرداخت مبلغ معامله در اقساط مشخص و با توافق بین خریدار و فروشنده.

نوعی از پرداخت مدت‌دار وجود دارد که به آن در اصطلاح فقهی بیع کالی به کالی می‌گویند یعنی هر دو مورد ثمن و مثمن مدت‌دار هستند.

در برخی قراردادها پرداخت ثمن معامله منوط به تعهدات فروشنده است. مانند تحویل مثمن یا مبیع در تاریخ مقرر و یا تنظیم سند رسمی در عقد بیع املاک. فروشنده می‌تواند شرط دریافت مبلغ قرارداد را برای ایفای این تعهدات تعیین کند.

ثمن معامله حقوقی

اثبات پرداخت ثمن معامله بر عهده خریدار است. در صورت بروز هرگونه اختلاف و ادعای فروشنده مبنی بر عدم دریافت مبلغ موردنظر خریدار میبایست عمل پرداخت را به نوعی اثبات کند. گرفتن رسید یا رسید واریز یا وجود شهود از جمله اقدامات خریدار برای اثبات پرداخت ثمن است.

نکته: اصل بر عدم پرداخت است و چنانچه خریدار نتواند اثبات کند که مبلغ ثمن معامله را پرداخت کرده، باید دوباره آن مبلغ را پرداخت کند.

از آنجایی که هر قراردادی بر مبنای تعهدات طرفین شکل می‌گیرد پرداخت مبلغ قرارداد نیز جزو تعهدات خریدار محسوب می‌شود و اگر خریدار پرداخت ثمن معامله را به هر شکلی به تعویق بیاندازد یا پرداخت نکند، براساس قانون  حق فسخ معامله یا الزام خریدار به پرداخت در دادگاه برای فروشنده وجود دارد.

در پایان

آنچه در این نوشتار گفته شد نکات مهم مربوط به ثمن معامله است. چنانچه در این مورد یا در مورد عقد قراردادها و تعهدات قانونی و الزامات حقوقی برای طرفین سوال یا ابهامی دارد، توصیه می‌کنیم قبل از امضای هر تعهدی با کارشناس حقوقی آگاه به قوانین مشورت کنید.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *