لینک های کاربردی

خدمات گروه

بررسی حق فسخ قرارداد یا خیارفسخ و شرایط قانونی آن

نویسنده
تاریخ انتشار ۲۷ آذر ماه ۱۴۰۲
زمان مطالعه 3 دقیقه

حق فسخ قرارداد به معنی پایان دادن یا انحلال اختیاری قرارداد از سوی یک نفر از طرفین یا هر دو طرف است یا یک شخص سوم باشد. بند فسخ قرارداد بنابرشرایط یکی از مباحث اسباب سقوط تعهدات و قراردادها است و اهمیت زیادی دارد. در این نوشتار به اهمیت فسخ قرارداد می‌پردازیم.

حق فسخ قرارداد چیست؟

مبنای حق فسخ قرارداد می‌تواند متفاوت باشد؛ حق فسخ یا انحلال قرارداد به واسطه‌ی توافق طرفین یا حکم از طرف قانونگذار در صورت وجود شرایطی برای هر طرف یا طرفین یا شخص سوم وجود دارد.

البته حق فسخ در عقود لازم و عقود جایز متفاوت است. عقود لازم، عقودی لازم الاجرا بین طرفین هستند و هیچ یک نمی‌تواند به آن قرارداد بدون مبنای قانونی پایان دهد یا آن را منحل کند. اما در عقود جائز هر کدام از طرفین می‌تواند هر زمان كه بخواهد، عقد را بر هم زده و آن را فسخ کند.

بنابراین فسخ عقد لازم علاوه بر رضایت طرفین نیاز به وجود یک دلیل قانونی دارد. قانونگذار برای جلوگیری از ضرر و زیانی که ممکن است از یک قرارداد متوجه طرفین شود، حق فسخ را مقرر کرده است. به عنوان مثال اگر مستأجر طبق عقد اجاره محلی را اجاره کند و بعد متوجه شود امکان استفاده و زندگی از آن محل وجود ندارد، به استناد مواد ۴۷۸ و ۴۷۹ قانون مدنی حق دارد عقد اجاره را فسخ كند.

در اصطلاح حقوقی حق فسخ با عبارات خیار فسخ یا شرط فسخ هم عنوان می‌شود.

شرائط فسخ

فسخ کننده قرارداده در صورت داشتن این شروط می‌تواند قرارداد را فسخ کند:

  • قصد؛ فسخ‌كننده باید قصد و اراده‌ی انحلال و پایان قرارداد را داشته باشد.
  • رضا؛ فسخ‌كننده باید به فسخ معامله راضی باشد، و اگر با اکراه بپذیرد، این فسخ اثر حقوقی نخواهد داشت.
  • اهلیت؛ كسی كه می‌خواهد فسخ که یک عمل حقوقی است را انجام دهد باید از نظر عقلی و سنی مشكلی نداشته باشد یا به تعبیر قانون اهلیت داشته باشد.

بنابراین توافق طرفین یکی از شروط ضمن قرارداد مبتنی بر اختیار طرفین در فسخ قرارداد است.

انواع خیارات فسخ قرارداد

حق فسخ قرارداد با استناد به مواردی که در قانون مدنی پیش‌بینی شده‌است امکانپذیر است به عبارتی فسخ به دلایل قانونی با توجه به این خیارات انجام می‌شود. از جمله مهم‌ترین خیارات فسخ قرارداد به شرح زیر است:

  • خیار مجلس
  • خیار غبن
  • خیار تدلیس
  • خیار شرط
  • خیار عیب
  • خیار تاخیر ثمن
  • خیار تخلف شرط

عبارت مهمی که ذکر آن در قرارداد کلیه خیارات قانونی را از طرفین سلب می‌کند، شرط اسقاط کافه خیارات است.

کلام آخر

همانطور که مشاهده می‌کنید خیارات مرتبط با حق فسخ قرارداد و موارد ذکر شده در قانون دادرسی مدنی نیاز به شرح و توضیح بسیار دارد. هر قرارداد با توجه به شرایط و مفاد آن نحوه تنظیم بند فسخ قرارداد منحصر به فرد خود را دارد. اگر اطلاعات کافی در مورد مسائلی قانونی مربوط به قراردادها ندارید حتما پیش از هرگونه توافق یا سلب حقوق قانونی خود با مشاور حقوقی و وکیل مورداعتماد مشورت کنید.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *